Bối cảnh & Kiến trúc Mobile App
Native vs Cross-platform, mô hình client-server đặc thù của mobile, và vai trò Backend Engineer trong 1 team mobile.
Bạn không cần viết được 1 dòng Swift/Kotlin nào để làm việc hiệu quả với team mobile — nhưng nếu không hiểu đúng bối cảnh (app sống trên thiết bị người dùng, không phải trên server bạn kiểm soát), bạn sẽ liên tục thiết kế API và ra quyết định sai lầm cơ bản. Module này xây đúng "mental model" trước khi đi vào từng vấn đề kỹ thuật cụ thể ở các module sau.
🎯 Mục tiêu học tập
- Phân biệt Native, Cross-platform, và Hybrid — đánh đổi kỹ thuật của từng hướng
- Hiểu khác biệt cốt lõi giữa mô hình client-server web và mobile: ai kiểm soát vòng đời client
- Nhận diện vai trò cụ thể của Backend Engineer trong 1 team phát triển mobile app
- Nắm được thuật ngữ chuyên ngành mobile cần biết để giao tiếp hiệu quả với team mobile
Native vs Cross-platform vs Hybrid
| Hướng tiếp cận | Công nghệ tiêu biểu | Đặc điểm |
|---|---|---|
| Native | Swift/SwiftUI (iOS), Kotlin/Jetpack Compose (Android) | Hiệu năng tối đa, truy cập đầy đủ API hệ điều hành, nhưng phải viết và bảo trì 2 codebase riêng biệt |
| Cross-platform (compile ra Native) | React Native, Flutter | 1 codebase cho cả 2 nền tảng, hiệu năng gần native, vẫn cần code riêng cho phần tích hợp API hệ điều hành đặc thù (native module) |
| Hybrid (chạy trong WebView) | Ionic, Cordova | Thực chất là web app chạy trong 1 WebView đóng gói — dễ làm nhất nhưng hiệu năng và trải nghiệm kém native nhất, ngày càng ít dùng cho app chính thức |
Lựa chọn này ảnh hưởng trực tiếp đến backend: React Native/Flutter thường có 1 team frontend duy nhất gọi chung 1 API cho cả iOS/Android (đơn giản hoá phía bạn), trong khi Native thường có 2 team riêng — đôi khi implement khác nhau cùng 1 API, cần tài liệu API cực kỳ rõ ràng để tránh lệch hành vi giữa 2 nền tảng.
Mô hình Client-Server đặc thù của Mobile
Với web, bạn kiểm soát được cả server lẫn phần lớn vòng đời client (deploy code mới, người dùng refresh trang là thấy ngay bản mới). Với mobile, bạn không kiểm soát được khi nào người dùng cập nhật app — có người dùng bản app từ 2 năm trước vẫn đang gọi API của bạn ngay lúc này. Đây là khác biệt nền tảng chi phối gần như mọi quyết định thiết kế API cho mobile (đào sâu ở Module 3):
- API phải tương thích ngược lâu dài hơn nhiều so với web — không thể "chỉ cần thông báo trước 1 tuần rồi đổi breaking change" như nhiều team web vẫn làm.
- Client có thể mất kết nối bất cứ lúc nào (di chuyển, vào hầm để xe, máy bay) — thiết kế phải tính đến offline/kết nối chập chờn như trạng thái bình thường, không phải ngoại lệ.
- Tài nguyên thiết bị giới hạn: pin, dung lượng, băng thông di động đắt/hạn chế — payload API gọn nhẹ quan trọng hơn nhiều so với web chạy trên máy tính cắm điện, Wi-Fi ổn định.
Vai trò Backend Engineer trong Team Mobile
- Thiết kế và duy trì API contract ổn định (Module 3) — mobile team cần cam kết rõ ràng, vì họ không thể "sửa lại nhanh" như web sau khi app đã lên store.
- Vận hành hạ tầng Push Notification (Module 5) — gần như luôn là trách nhiệm backend, không phải mobile team.
- Xử lý webhook từ Apple/Google cho in-app purchase (Module 10) — xác thực giao dịch, đồng bộ trạng thái subscription.
- Review và tư vấn về giới hạn của App Store/Google Play (Module 9) liên quan đến logic backend (ví dụ: chính sách bắt buộc dùng in-app purchase thay vì thanh toán ngoài cho nội dung số).
Thuật ngữ Mobile cần biết để giao tiếp hiệu quả
| Thuật ngữ | Ý nghĩa |
|---|---|
| Build number / Version code | Số định danh nội bộ mỗi lần build (tăng dần), khác với version hiển thị cho người dùng (ví dụ 1.4.2) — liên hệ Module 9 |
| App Store Connect / Play Console | Bảng điều khiển quản lý app trên iOS/Android tương ứng |
| TestFlight / Internal Testing Track | Kênh phân phối bản beta trước khi phát hành công khai |
| Provisioning Profile / Keystore | Cơ chế ký số xác thực app hợp lệ trên iOS/Android — liên hệ Module 12 |
| Cold start / Warm start | App khởi động từ trạng thái đã bị kill hoàn toàn / từ background — liên hệ Module 13 |
🏋️ Bài tập thực hành
Nếu công ty bạn có team mobile, dành 30 phút hỏi 1 mobile developer: họ dùng Native hay Cross-platform, vì sao; điều gì ở API backend hiện tại khiến họ khó chịu nhất. Nếu không có sẵn, tự cài thử 1 app React Native hoặc Flutter demo (hoặc app iOS/Android open-source đơn giản), đọc code phần gọi API để thấy góc nhìn của client. Viết ra 3 điều bạn nhận ra khác biệt so với việc chỉ làm backend cho web.
📚 Tài nguyên học tập
-
Apple — Choosing a Technology (Native vs Cross-platform)Tài liệu định hướng thiết kế/công nghệ chính thức của AppleDocs
-
React Native — DocumentationTài liệu chính thức React NativeDocs
-
Flutter — DocumentationTài liệu chính thức FlutterDocs
✅ Tự đánh giá hoàn thành
- Phân biệt được Native, Cross-platform, Hybrid và đánh đổi của từng hướng
- Giải thích được vì sao mobile không kiểm soát được vòng đời client như web
- Liệt kê được ít nhất 4 trách nhiệm cụ thể của Backend Engineer trong team mobile
- Hiểu và dùng đúng các thuật ngữ mobile cơ bản khi giao tiếp với team mobile