Trang chủ / Từ điển thuật ngữ
📖 Từ điển thuật ngữ tài chính cá nhân
81 thuật ngữ thường gặp (tiếng Việt / tiếng Anh), gõ để lọc.
| Thuật ngữ | Tiếng Anh / viết tắt | Giải thích |
|---|---|---|
| Biến động | Volatility | Mức dao động của giá/ lợi suất. |
| Bảo hiểm bệnh hiểm nghèo | Critical illness insurance | Chi trả một khoản khi chẩn đoán bệnh nằm trong danh sách. |
| Bảo hiểm nhân thọ thuần tuý | Term life insurance | Bảo hiểm tử vong có thời hạn, không tích luỹ giá trị. |
| Bảo hiểm thất nghiệp | Unemployment insurance | Hỗ trợ khi mất việc nếu đủ điều kiện. |
| Bảo hiểm xã hội | Social insurance | Chế độ bảo hiểm bắt buộc/ tự nguyện về hưu trí, ốm đau, thai sản... |
| Chi phí cơ hội | Opportunity cost | Giá trị của phương án tốt nhất bị bỏ qua khi chọn phương án khác. |
| Chi tiêu thiết yếu | Essential expenses | Chi phí bắt buộc: nhà ở, ăn, đi lại, bảo hiểm, nợ tối thiểu. |
| Cổ phiếu | Stock / Share | Chứng khoán xác nhận quyền sở hữu một phần doanh nghiệp. |
| Cổ tức | Dividend | Phần lợi nhuận chia cho cổ đông. |
| Di chúc | Will | Văn bản thể hiện ý chí về chia tài sản sau khi qua đời. |
| Dòng tiền | Cash flow | Chênh lệch giữa tiền vào và tiền ra trong một kỳ. |
| FOMO | Fear of missing out | Sợ bỏ lỡ cơ hội khiến mua theo đám đông. |
| Giá trị hiện tại | Present value (PV) | Giá trị hôm nay của khoản tiền nhận trong tương lai. |
| Giá trị tương lai | Future value (FV) | Giá trị của khoản tiền hiện tại sau một thời gian với lãi suất cho trước. |
| Giảm trừ gia cảnh | Family deduction | Khoản được trừ khỏi thu nhập chịu thuế cho bản thân/ người phụ thuộc. |
| Hành vi bầy đàn | Herding | Làm theo đám đông thay vì phân tích độc lập. |
| Khả năng chịu rủi ro | Risk capacity | Năng lực tài chính chịu tổn thất. |
| Khẩu vị rủi ro | Risk tolerance (willingness) | Mức độ tâm lý chấp nhận biến động. |
| Loại trừ bảo hiểm | Exclusion | Trường hợp hợp đồng không chi trả. |
| Lãi kép | Compound interest | Lãi được tính trên cả gốc và lãi tích luỹ. |
| Lãi suất cố định | Fixed rate | Lãi suất không đổi trong thời gian cam kết. |
| Lãi suất danh nghĩa | Nominal rate | Lãi suất công bố chưa điều chỉnh lạm phát/ phí. |
| Lãi suất thả nổi | Floating rate | Lãi suất thay đổi theo thị trường hoặc chu kỳ điều chỉnh. |
| Lãi suất thực | Real interest rate | Lãi suất danh nghĩa điều chỉnh theo lạm phát. |
| Lạm phát | Inflation | Mức tăng giá chung theo thời gian, làm giảm sức mua. |
| Lạm phát giáo dục | Education inflation | Mức tăng học phí theo thời gian, thường cao hơn lạm phát chung. |
| Lạm phát lối sống | Lifestyle inflation | Chi tiêu tăng lên theo thu nhập. |
| Lỗ để hoà vốn | Break-even after loss | Mức lãi cần thiết để bù khoản lỗ: lỗ x% cần lãi x/(1−x). |
| Lợi suất cho thuê | Rental yield | Thu nhập thuê ròng hằng năm ÷ giá trị bất động sản. |
| Mã OTP | One-time password | Mã dùng một lần để xác thực giao dịch; tuyệt đối không chia sẻ. |
| Mô hình Ponzi | Ponzi scheme | Lừa đảo trả lãi cho người cũ bằng tiền người mới. |
| Mục tiêu SMART | SMART goal | Cụ thể, đo được, khả thi, liên quan, có thời hạn. |
| Mức khấu trừ | Deductible | Phần chi phí bạn tự chịu trước khi bảo hiểm chi trả. |
| Neo giá | Anchoring | Bám vào thông tin/ giá ban đầu khi ra quyết định. |
| Nghỉ hưu sớm | FIRE | Financial Independence, Retire Early: phong trào tiết kiệm mạnh để đạt độc lập sớm. |
| Ngân sách | Budget | Kế hoạch phân bổ thu nhập cho các nhóm chi tiêu và tiết kiệm. |
| Người thụ hưởng | Beneficiary | Người được nhận quyền lợi bảo hiểm/ tài sản. |
| Niên kim (trả góp đều) | Annuity / level payment | Trả số tiền bằng nhau mỗi kỳ, phần lãi giảm dần theo thời gian. |
| Niên kim bảo hiểm | Annuity (insurance) | Hợp đồng đổi một khoản tiền lấy thu nhập định kỳ, thường suốt đời. |
| Nợ xấu (theo nghĩa cá nhân) | Bad debt | Nợ lãi cao để mua thứ mất giá hoặc tiêu dùng. |
| Phân bổ tài sản | Asset allocation | Tỷ trọng giữa các nhóm tài sản trong danh mục. |
| Phí quản lý | Management fee | Phí hằng năm tính trên tài sản quỹ. |
| Phương pháp thác đổ | Debt avalanche | Trả nợ lãi suất cao nhất trước để tiết kiệm lãi. |
| Phương pháp tuyết lăn | Debt snowball | Trả nợ nhỏ nhất trước để tạo động lực. |
| Quy tắc 4% | 4% rule | Ước lượng rút 4% tài sản năm đầu rồi điều chỉnh lạm phát có thể bền vững ~30 năm (dựa dữ liệu lịch sử Mỹ). |
| Quy tắc 50/30/20 | 50/30/20 rule | Chia thu nhập ròng ~50% thiết yếu, 30% mong muốn, 20% tiết kiệm/ trả nợ. |
| Quy tắc 72 | Rule of 72 | Số năm gấp đôi ≈ 72 ÷ lãi suất (%). |
| Quyết toán thuế | Tax finalisation | Tổng kết, kê khai và điều chỉnh thuế cuối kỳ. |
| Quỹ chỉ số (ETF) | Exchange-traded fund | Quỹ giao dịch trên sàn, thường bám theo chỉ số. |
| Quỹ khẩn cấp | Emergency fund | Khoản đệm thanh khoản cho chi tiêu bất ngờ, thường 3–6 tháng chi thiết yếu. |
| Quỹ mở | Open-end fund | Quỹ đầu tư gom vốn, nhà đầu tư mua/ bán chứng chỉ quỹ theo giá trị tài sản ròng. |
| Rủi ro thứ tự lợi suất | Sequence of returns risk | Rủi ro thị trường giảm mạnh ngay giai đoạn đầu rút tiền. |
| Rủi ro tuổi thọ | Longevity risk | Rủi ro sống lâu hơn dự kiến và cạn tài sản. |
| Rủi ro tín dụng | Credit risk | Rủi ro bên vay không trả đủ lãi/ gốc. |
| Sụt giảm tối đa | Maximum drawdown | Mức giảm lớn nhất từ đỉnh xuống đáy. |
| Thanh khoản | Liquidity | Mức độ dễ chuyển tài sản thành tiền mặt mà không mất nhiều giá trị. |
| Thanh toán tối thiểu | Minimum payment | Số tiền tối thiểu phải trả mỗi kỳ để không bị phạt, phần còn lại tính lãi. |
| Thiên kiến né tránh thua lỗ | Loss aversion | Cảm giác đau khi lỗ lớn hơn niềm vui khi lãi cùng mức. |
| Thuế suất biên | Marginal tax rate | Thuế suất áp dụng cho đồng thu nhập tăng thêm cuối cùng. |
| Thuế suất thực | Effective tax rate | Tổng thuế chia cho thu nhập tính thuế. |
| Thuế thu nhập cá nhân | Personal income tax (PIT) | Thuế đánh trên thu nhập của cá nhân. |
| Thẻ tín dụng | Credit card | Công cụ vay ngắn hạn, miễn lãi nếu trả đủ trước hạn. |
| Thừa kế | Inheritance / Succession | Việc chuyển tài sản của người chết cho người còn sống theo di chúc hoặc pháp luật. |
| Trái phiếu | Bond | Công cụ nợ trả lãi coupon và gốc khi đáo hạn. |
| Trả cho mình trước | Pay yourself first | Chuyển tiền tiết kiệm/ đầu tư ngay khi nhận lương, trước khi chi tiêu. |
| Tài sản ròng | Net worth | Tổng tài sản trừ tổng nợ. |
| Tái cân bằng | Rebalancing | Điều chỉnh danh mục về tỷ trọng mục tiêu. |
| Tái cấu trúc nợ | Debt restructuring | Điều chỉnh kỳ hạn/ lãi suất khoản nợ để dễ trả. |
| Tín dụng đen | Loan sharking | Cho vay lãi suất/ phí cao bất hợp pháp, thường kèm đòi nợ phi pháp. |
| Tỷ lệ cho vay trên giá trị | Loan-to-value (LTV) | Khoản vay ÷ giá trị tài sản thế chấp. |
| Tỷ lệ nợ trên thu nhập | Debt-to-income (DTI) | Tổng trả nợ hàng tháng ÷ thu nhập ròng hàng tháng. |
| Vay thế chấp | Mortgage | Khoản vay dài hạn có tài sản bảo đảm, thường để mua nhà. |
| Xác thực hai lớp | Two-factor authentication (2FA) | Thêm một lớp xác minh ngoài mật khẩu. |
| Đa cấp bất chính | Pyramid scheme | Thu lợi chủ yếu từ việc phát triển mạng lưới thay vì bán sản phẩm thật. |
| Đa dạng hoá | Diversification | Phân tán đầu tư để giảm rủi ro riêng lẻ. |
| Điểm tín dụng | Credit score | Thước đo uy tín tín dụng dựa trên lịch sử vay trả. |
| Đòn bẩy tài chính | Leverage | Dùng vốn vay để tăng quy mô đầu tư, khuếch đại cả lãi lẫn lỗ. |
| Đầu cơ | Speculation | Mua bán để hưởng chênh lệch giá ngắn hạn, rủi ro cao. |
| Đầu tư định kỳ | Dollar-cost averaging (DCA) | Đầu tư số tiền cố định theo chu kỳ bất kể giá. |
| Độc lập tài chính | Financial independence (FI) | Tài sản đủ tạo thu nhập chi trả chi tiêu mà không phụ thuộc làm việc. |
| Ủy quyền | Power of attorney | Giao quyền cho người khác đại diện thực hiện việc nhất định. |