Fullstack Node.js & React
Trang chủ / Module 1
🟨 Module 1 / 19 · 4 ngày 📅 Tuần 1 ●●○○ Trung bình

JavaScript chuyên sâu: những thứ phỏng vấn và bug thật đều hỏi

Scope, closure, this, prototype, event loop, Promise và async/await ở mức giải thích được bằng lời và đoán đúng output — nền móng của cả Node lẫn React.

ClosureEvent loopPromisePrototypethis
📌 Vì sao module này quan trọng

Ở mức lương $5000 không ai hỏi bạn cú pháp nữa; người ta hỏi vì sao một setState đọc giá trị cũ (closure cũ), vì sao API trả về chậm khi có một vòng lặp nặng (chặn event loop), vì sao forEach với async không chờ. Gần như mọi bug "kỳ lạ" ở cả frontend lẫn backend đều quy về năm khái niệm trong module này. Học kỹ một lần, bạn sẽ đọc được code của người khác nhanh gấp đôi và trả lời được 30-40% câu hỏi phỏng vấn JavaScript mà không cần học thuộc.

🎯 Mục tiêu học tập

  • Giải thích scope, hoisting, TDZ và closure; nhận ra bug stale closure
  • Xác định giá trị của this trong 4 quy tắc gọi hàm và với arrow function
  • Mô tả prototype chain và quan hệ giữa class với prototype
  • Đoán đúng thứ tự in ra của đoạn code trộn sync, microtask, macrotask
  • Dùng thành thạo Promise.all / allSettled / race / any, xử lý lỗi async đúng cách

Scope, hoisting, TDZ và closure

Closure = một hàm nhớ các biến của scope nơi nó được tạo ra, không phải nơi nó được gọi. Đây là cơ chế đằng sau module pattern, memoize, debounce, và cả hooks của React.

function makeCounter() {
  let count = 0;                 // biến "riêng tư", chỉ closure thấy
  return {
    inc: () => ++count,
    get: () => count,
  };
}
const c = makeCounter();
c.inc(); c.inc();
console.log(c.get()); // 2

// Bug kinh điển: var trong vòng lặp
for (var i = 0; i < 3; i++) setTimeout(() => console.log(i)); // 3 3 3
for (let j = 0; j < 3; j++) setTimeout(() => console.log(j)); // 0 1 2 — let tạo binding mới mỗi vòng
Khai báoScopeHoistingGán lại
varFunctionCó, giá trị undefinedCó
letBlockCó nhưng nằm trong TDZ → truy cập trước khai báo là ReferenceErrorCó
constBlockNhư letKhông (nhưng object bên trong vẫn sửa được)
functionFunctionCả thân hàmCó
⚠️ Stale closure trong React

useEffect(() => { setInterval(() => setCount(count + 1), 1000) }, []) — callback nhớ count của lần render đầu (0), nên count kẹt ở 1. Sửa: setCount(c => c + 1). Module 10 quay lại chuyện này.

this: 4 quy tắc + arrow function

Cách gọithis làVí dụ
newObject mới tạonew User()
ExplicitTham số đầu của call/apply/bindfn.call(obj)
Implicit (method)Object đứng trước dấu chấmobj.fn()
Defaultundefined (strict mode / ESM) hoặc globalThisfn()
Arrow functionKhông có this riêng — lấy của scope bao ngoài() => this.x
class Timer {
  seconds = 0;
  start() {
    setInterval(function () { this.seconds++; }, 1000); // ❌ this = undefined
    setInterval(() => { this.seconds++; }, 1000);        // ✅ arrow lấy this của start()
  }
}
const { start } = new Timer(); start(); // ❌ mất this khi tách method khỏi object

Prototype chain và class

class chỉ là cú pháp đẹp trên prototype. Khi đọc obj.x, JS tìm trên chính obj, rồi obj.__proto__, rồi tiếp lên tới null.

class Animal { speak() { return 'generic'; } }
class Dog extends Animal { speak() { return 'woof ' + super.speak(); } }
const d = new Dog();
Object.getPrototypeOf(d) === Dog.prototype;                 // true
Object.getPrototypeOf(Dog.prototype) === Animal.prototype;  // true
d.hasOwnProperty('speak');                                  // false — nằm trên prototype

Thực tế: bạn hiếm khi tự viết prototype, nhưng cần hiểu nó để debug instanceof sai giữa hai bản copy thư viện, để hiểu vì sao method không serialize qua JSON, và để trả lời phỏng vấn.

Event loop: call stack, microtask, macrotask

JS chạy một luồng. Thứ tự: chạy hết code đồng bộ trên call stack → xả toàn bộ microtask queue (Promise callbacks, queueMicrotask) → lấy một macrotask (setTimeout, I/O, sự kiện) → lại xả microtask → (trình duyệt: render) → lặp.

console.log('1');
setTimeout(() => console.log('2'), 0);
Promise.resolve().then(() => console.log('3'));
queueMicrotask(() => console.log('4'));
(async () => { console.log('5'); await null; console.log('6'); })();
console.log('7');
// Kết quả: 1 5 7 3 4 6 2
  • async function chạy đồng bộ tới await đầu tiên — vì thế 5 in trước 7.
  • Phần sau await là một microtask.
  • Vòng lặp nặng 2 giây = event loop bị chặn 2 giây = server không nhận request nào, UI đông cứng.

Promise và async/await đúng cách

APIHoàn thành khiDùng cho
Promise.allTất cả xong; reject ngay khi 1 cái lỗiCác việc độc lập, cần đủ hết
Promise.allSettledTất cả xong, không bao giờ rejectGửi 100 email, muốn biết cái nào lỗi
Promise.raceCái đầu tiên xong (kể cả lỗi)Timeout thủ công
Promise.anyCái đầu tiên thành côngGọi nhiều mirror, lấy cái nhanh nhất
// ❌ Tuần tự không cần thiết: 3 lần chờ nối tiếp
const user = await getUser(id);
const orders = await getOrders(id);
const tickets = await getTickets(id);

// ✅ Song song
const [user2, orders2, tickets2] = await Promise.all([getUser(id), getOrders(id), getTickets(id)]);

// ❌ forEach không chờ async
items.forEach(async (it) => await save(it));
// ✅ tuần tự có chủ đích / song song có giới hạn
for (const it of items) await save(it);
await Promise.all(items.map(save));          // cẩn thận: 10.000 item = 10.000 kết nối cùng lúc

// Hủy bằng AbortController (fetch, nhiều API Node hỗ trợ)
const ac = new AbortController();
setTimeout(() => ac.abort(), 3000);
await fetch(url, { signal: ac.signal });     // hoặc AbortSignal.timeout(3000)
💡 Lỗi async bị nuốt

Promise bị reject mà không ai await/.catch → unhandled rejection; từ Node 15 tiến trình sẽ crash. Luôn bật rule ESLint @typescript-eslint/no-floating-promises.

Những phần ES hiện đại dùng hằng ngày

  • Destructuring, spread/rest, optional chaining a?.b?.c, nullish ?? (khác || với 0 và '').
  • Immutability: structuredClone, toSorted / toReversed / with (không sửa mảng gốc — rất hợp với React).
  • Map/Set thay object khi key động; WeakMap cho cache gắn với object.
  • Object.groupBy, Array.prototype.at, top-level await trong ESM.
  • Equality: luôn dùng ===; so sánh object là so sánh tham chiếu — gốc rễ của việc React re-render.

🏋️ Bài tập thực hành

Tự viết lại 6 tiện ích kinh điển không dùng thư viện

Viết bằng TypeScript, có unit test: (1) debounce và throttle; (2) memoize với cache dùng Map; (3) promisePool(tasks, limit) chạy tối đa N promise cùng lúc; (4) retry(fn, {retries, backoff}) với exponential backoff + jitter; (5) EventEmitter tối giản có on/off/once/emit; (6) một polyfill Promise.allSettled. Sau đó làm 20 câu "đoán output" về event loop và this (tự tìm trên GitHub "javascript-questions") — mục tiêu đúng ≥ 17/20 và giải thích được từng câu.

📚 Tài nguyên học tập

✅ Tự đánh giá hoàn thành

  • Giải thích được closure và chỉ ra một stale closure trong code React
  • Xác định đúng this trong mọi kiểu gọi hàm
  • Đoán đúng thứ tự output của code trộn setTimeout / Promise / async
  • Tự viết được debounce, memoize, promisePool, retry có test