Testing fullstack: unit, integration, E2E và chiến lược
Bộ test mà team tin tưởng: test logic bằng Vitest, component bằng Testing Library + MSW, API bằng integration test với Postgres thật (Testcontainers), luồng quan trọng bằng Playwright, chạy nhanh trong CI.
Ở mức senior, "có viết test" không còn là điểm cộng — câu hỏi là test cái gì, ở tầng nào, và bộ test có cho phép deploy thứ Sáu mà không sợ không. Bộ test tồi (mock mọi thứ, test chi tiết cài đặt, E2E flaky) còn tệ hơn không có vì nó làm chậm team và không bắt được bug. Repo portfolio có CI xanh với test có ý nghĩa là một trong những tín hiệu mạnh nhất với nhà tuyển dụng.
🎯 Mục tiêu học tập
- Chọn tầng test phù hợp theo testing trophy / pyramid
- Viết unit test cho logic thuần bằng Vitest
- Test component theo hành vi người dùng với Testing Library + MSW
- Integration test API với database thật bằng Testcontainers
- Viết E2E Playwright ổn định cho các luồng sống còn
Chiến lược: test cái gì ở đâu
| Tầng | Công cụ | Test gì | Tỷ trọng |
|---|---|---|---|
| Static | TypeScript strict, ESLint | Lỗi kiểu, lỗi quên await | Luôn bật |
| Unit | Vitest | Logic thuần: tính giá, quy tắc phân quyền, parser, reducer | Nhiều, rất nhanh |
| Integration (backend) | Vitest + Supertest + Testcontainers | Endpoint thật → DB thật: validate, quyền, transaction, ràng buộc | Đáng giá nhất cho backend |
| Component / integration (frontend) | Testing Library + MSW | Màn hình phản ứng đúng với hành động và response API | Đáng giá nhất cho frontend |
| E2E | Playwright | 5-15 luồng sống còn: đăng ký, đăng nhập, tạo task, thanh toán | Ít, chọn lọc |
Nguyên tắc: test hành vi qua giao diện công khai (HTTP, DOM), không test chi tiết cài đặt. Refactor mà test vỡ dù hành vi không đổi = test tồi.
Integration test backend với DB thật
// test/setup.ts
let pg: StartedPostgreSqlContainer;
beforeAll(async () => {
pg = await new PostgreSqlContainer('postgres:17').start();
process.env.DATABASE_URL = pg.getConnectionUri();
await runMigrations();
}, 60_000);
afterAll(() => pg.stop());
// tasks.int.test.ts
it('member không xem được task của org khác (IDOR)', async () => {
const orgA = await factory.org(); const orgB = await factory.org();
const task = await factory.task({ orgId: orgB.id });
const res = await request(app).get(`/v1/tasks/${task.id}`).set(authAs(orgA.owner));
expect(res.status).toBe(404);
});
it('hai người claim cùng lúc chỉ một người thành công', async () => {
const task = await factory.task();
const [a, b] = await Promise.all([claim(task.id, userA), claim(task.id, userB)]);
expect([a.status, b.status].sort()).toEqual([200, 409]);
});
Cô lập dữ liệu giữa test: mỗi test tạo tenant riêng bằng factory (nhanh, chạy song song được) hoặc bọc trong transaction rồi rollback. Mock chỉ những gì nằm ngoài hệ thống của bạn (Stripe, email) — không mock DB của chính mình.
Test component với Testing Library + MSW
// MSW chặn request ở tầng mạng — component dùng fetch thật, không cần mock module
server.use(
http.post('/api/tasks', async () => HttpResponse.json(
{ code: 'VALIDATION_ERROR', details: { fieldErrors: { title: ['Bắt buộc'] } } }, { status: 400 })),
);
it('hiển thị lỗi server cạnh đúng field', async () => {
const user = userEvent.setup();
render(<CreateTaskForm projectId="p1" />, { wrapper: Providers });
await user.click(screen.getByRole('button', { name: /tạo task/i }));
expect(await screen.findByText('Bắt buộc')).toBeInTheDocument();
expect(screen.getByRole('textbox', { name: /tiêu đề/i })).toHaveAttribute('aria-invalid', 'true');
});
Truy vấn theo thứ tự ưu tiên: getByRole → getByLabelText → getByText
→ cuối cùng mới getByTestId. Test viết theo role đồng thời kiểm tra luôn accessibility.
E2E với Playwright
test('owner nâng cấp gói Pro', async ({ page, seed }) => {
const { owner } = await seed.orgWithOwner(); // chuẩn bị dữ liệu bằng API, không bằng UI
await page.context().addCookies(await sessionCookieFor(owner));
await page.goto('/settings/billing');
await page.getByRole('button', { name: 'Nâng cấp lên Pro' }).click();
await expect(page).toHaveURL(/checkout\.stripe\.com/);
});
- Đăng nhập một lần bằng
storageState, dữ liệu chuẩn bị qua API, locator theo role, khôngwaitForTimeout. - Chạy trên môi trường preview của mỗi PR; trace khi fail.
- Xem khoá Playwright + TypeScript Thực chiến trong cùng lộ trình nếu muốn đi sâu.
Test trong CI và độ đo
- Pipeline: lint + typecheck → unit → integration (service container Postgres/Redis) → build → E2E trên preview. Tổng < 10 phút.
- Coverage là chỉ báo, không phải mục tiêu: 70-80% cho logic nghiệp vụ là hợp lý; 100% thường lãng phí.
- Test flaky: cách ly ngay, sửa trong tuần — test flaky dạy team phớt lờ CI đỏ.
- Contract giữa frontend và backend được giữ bằng type sinh từ OpenAPI/tRPC (Module 11); dự án nhiều team mới cần contract testing (Pact).
🏋️ Bài tập thực hành
(1) Unit test cho module phân quyền và tính tiền (≥ 90% nhánh). (2) Integration test Testcontainers cho
mọi endpoint chính, bao gồm IDOR, race condition claim, idempotency thanh toán. (3) Component test cho form tạo
task và board với MSW (thành công, lỗi 400, lỗi 500, đang tải). (4) 6 E2E Playwright: đăng ký, đăng nhập, tạo
project, kéo thả task, mời thành viên, nâng cấp gói. (5) GitHub Actions chạy tất cả < 10 phút. Chạy E2E
--repeat-each=10 không fail lần nào.
📚 Tài nguyên học tập
-
VitestTest runner nhanh, tương thích JestDocs
-
Testing LibraryTest component theo hành vi người dùngDocs
-
MSWMock API ở tầng mạngDocs
-
Testcontainers for Node.jsPostgres/Redis thật trong testDocs
-
PlaywrightE2E testingDocs
-
Kent C. Dodds — The Testing TrophyChiến lược phân bổ testArticle
✅ Tự đánh giá hoàn thành
- Biết chọn tầng test cho từng loại logic
- Integration test chạy với Postgres thật
- Component test dùng role + MSW, không mock module
- E2E cho luồng sống còn ổn định, CI < 10 phút