Next.js là gì, các kiểu rendering và tạo dự án
Vấn đề của SPA thuần, phổ rendering CSR/SSR/SSG/ISR/streaming, Next.js thêm gì cho React, tạo dự án, cấu trúc thư mục và lệnh build.
Next.js là framework React phổ biến nhất cho sản phẩm cần SEO, tải nhanh và có backend trong cùng repo. Trước khi học API, cần hiểu nó giải quyết vấn đề gì — vì gần như mọi quyết định trong Next.js (code chạy ở server hay client, lúc build hay lúc request) đều xoay quanh câu hỏi đó, và đây cũng là câu mở đầu của nhiều buổi phỏng vấn.
🎯 Mục tiêu học tập
- Giải thích hạn chế của SPA thuần (CSR) về SEO, tốc độ tải đầu, bảo mật dữ liệu
- Phân biệt CSR, SSR, SSG, ISR, streaming và Partial Prerendering
- Tạo dự án Next.js với TypeScript, ESLint, Tailwind
- Hiểu cấu trúc thư mục
app/và các lệnhdev,build,start - Đọc được kết quả
next build: route nào static, route nào dynamic
SPA thuần thiếu gì
Ứng dụng React tạo bằng Vite gửi về một file HTML gần như trống và một bundle JS. Trình duyệt phải tải, chạy JS, rồi mới gọi API lấy dữ liệu, rồi mới vẽ nội dung:
HTML rỗng ─► tải JS (300KB) ─► chạy React ─► fetch /api/products ─► render nội dung
(người dùng nhìn spinner suốt thời gian này)
- SEO và chia sẻ link: bot và preview của mạng xã hội thấy trang trống hoặc phải chạy JS.
- LCP chậm trên máy yếu, mạng chậm.
- Waterfall: component cha fetch xong con mới fetch.
- Mọi logic nằm ở client: phải dựng API riêng, không truy cập DB/secret trực tiếp được.
Phổ rendering
| Kiểu | HTML được tạo khi | Phù hợp | Trong Next.js |
|---|---|---|---|
| CSR | Trên trình duyệt | Dashboard sau đăng nhập, phần rất tương tác | Client Component |
| SSG (static) | Lúc build | Blog, docs, landing | Route không dùng dữ liệu động → tự static |
| ISR | Lúc build, tạo lại định kỳ/khi được báo | Trang sản phẩm, tin tức | revalidate, cacheLife, revalidateTag |
| SSR (dynamic) | Mỗi request | Trang cá nhân hoá, phụ thuộc cookie | Dùng cookies(), headers(), searchParams |
| Streaming | Mỗi request, gửi dần từng phần | Trang có phần chậm | loading.tsx, <Suspense> |
| Partial Prerendering | Vỏ tĩnh lúc build + lỗ động stream lúc request | Trang thương mại điện tử: khung tĩnh, giỏ hàng động | Cache Components (Next.js 16) |
Điểm quan trọng: trong Next.js bạn không chọn "cả app là SSR" hay "cả app là SSG". Mỗi route — thậm chí mỗi phần của một trang — có thể khác nhau.
Next.js thêm gì cho React
- Routing theo file với layout lồng nhau (App Router).
- React Server Components: component chạy trên server, truy cập DB trực tiếp, không gửi JS xuống client.
- Server Actions và Route Handlers: backend trong cùng dự án.
- Caching và revalidation nhiều lớp.
- Tối ưu sẵn: ảnh (
next/image), font (next/font), script, code splitting theo route, prefetch. - Proxy (trước đây là middleware) chạy trước mỗi request.
- Turbopack: bundler mặc định từ Next.js 16 cho cả dev và build.
App Router (thư mục app/) là cách hiện tại. Pages Router (pages/, getServerSideProps) vẫn được hỗ trợ và có trong
nhiều dự án cũ — khoá này tập trung App Router, có ghi chú khi khác biệt quan trọng.
Tạo dự án
npx create-next-app@latest my-app --typescript --tailwind --eslint --app --src-dir
cd my-app
npm run dev # http://localhost:3000, Turbopack
npm run build # build production + in bảng route
npm start # chạy bản build
my-app/
├─ src/app/
│ ├─ layout.tsx # root layout: <html>, <body> — bắt buộc
│ ├─ page.tsx # trang "/"
│ ├─ globals.css
│ └─ favicon.ico
├─ public/ # file tĩnh phục vụ từ "/"
├─ next.config.ts
├─ tsconfig.json
└─ package.json
// src/app/layout.tsx
import type { Metadata } from 'next';
import './globals.css';
export const metadata: Metadata = { title: 'My App', description: 'Học Next.js' };
export default function RootLayout({ children }: { children: React.ReactNode }) {
return (
<html lang="vi">
<body>{children}</body>
</html>
);
}
Đọc kết quả next build
Route (app) Size First Load JS
┌ ○ / 1.2 kB 105 kB
├ ○ /about 300 B 104 kB
├ ● /blog/[slug] 900 B 106 kB
│ ├ /blog/hello-world
│ └ /blog/nextjs-16
└ ƒ /dashboard 2.1 kB 110 kB
○ (Static) prerendered as static content
● (SSG) prerendered with generateStaticParams
ƒ (Dynamic) server-rendered on demand
◐ (Partial Prerender) static shell + dynamic content (khi bật Cache Components)
Đây là công cụ debug quan trọng nhất: trang bạn nghĩ là static nhưng hiện ƒ nghĩa là có gì đó (cookies, headers,
searchParams, fetch không cache) đang làm nó dynamic. Module 6 giải thích chi tiết.
🚩 Sai lầm hay gặp
- Nghĩ Next.js 'là SSR' — thực tế mặc định ưu tiên static khi có thể.
- Chỉ thử bằng
next dev— hành vi cache và static/dynamic chỉ đúng vớinext build && next start. - Trộn Pages Router và App Router khi không cần (được phép nhưng hai mô hình dữ liệu khác nhau).
🏋️ Bài tập thực hành
Làm cùng một trang danh sách sản phẩm (dữ liệu từ dummyjson.com) bằng Vite SPA và Next.js. Đo bằng Lighthouse (mobile): LCP, lượng JS, và 'View source' xem HTML có nội dung không. Ghi bảng so sánh.
📚 Tài nguyên học tập
-
Next.js DocsTài liệu chính thứcDocs
-
Next.js LearnKhoá học chính thức miễn phíCourse
-
Next.js Blog — Next.js 16Thay đổi theo phiên bảnBlog
✅ Tự đánh giá hoàn thành
- Tôi giải thích được 4 hạn chế của SPA thuần
- Tôi phân biệt được SSG, ISR, SSR, streaming, PPR
- Tôi đọc được bảng route của
next build