Next.js từ cơ bản đến nâng cao
Trang chủ / Module 2
📁 Module 2 / 18 · 4 ngày 📅 Tuần 1 ●○○○ Dễ

Routing theo file: page, layout, loading, error, not-found

Thư mục thành URL, các file đặc biệt và thứ tự lồng nhau, dynamic segment, catch-all, route group, private folder, template và generateStaticParams.

page.tsxlayout.tsxDynamic segmentRoute group
📌 Vì sao module này quan trọng

Routing theo file nghĩa là cấu trúc thư mục chính là kiến trúc ứng dụng. Hiểu thứ tự lồng của layout, loading, error giúp bạn đặt trạng thái tải và xử lý lỗi đúng chỗ ngay từ đầu, thay vì vá sau.

🎯 Mục tiêu học tập

  • Tạo route tĩnh, lồng nhau, dynamic, catch-all
  • Dùng layout để giữ giao diện chung và state khi chuyển trang
  • Đặt loading.tsx, error.tsx, not-found.tsx đúng tầng
  • Dùng route group để chia layout mà không đổi URL
  • Tạo trang static cho dynamic route bằng generateStaticParams

Thư mục thành URL

app/
├─ page.tsx                       → /
├─ about/page.tsx                 → /about
├─ blog/
│  ├─ layout.tsx                  (layout chung cho /blog/*)
│  ├─ page.tsx                    → /blog
│  └─ [slug]/page.tsx             → /blog/:slug
├─ shop/[...categories]/page.tsx  → /shop/a, /shop/a/b/c   (catch-all)
├─ docs/[[...path]]/page.tsx      → /docs và /docs/a/b      (optional catch-all)
├─ (marketing)/                   (route group: không xuất hiện trong URL)
│  ├─ layout.tsx
│  └─ pricing/page.tsx            → /pricing
├─ (app)/
│  ├─ layout.tsx                  (layout khác cho khu vực ứng dụng)
│  └─ dashboard/page.tsx          → /dashboard
└─ _components/Button.tsx         (thư mục _private: không thành route)

Chỉ thư mục có page.tsx (hoặc route.ts) mới truy cập được. Các file khác trong thư mục route (component, util) đặt cạnh được mà không bị lộ thành URL.

Các file đặc biệt và thứ tự lồng

FileVai trò
layout.tsxGiao diện bọc các route con; không render lại và giữ state khi điều hướng giữa các con
page.tsxNội dung riêng của route
loading.tsxFallback tự bọc page trong <Suspense> — hiện ngay khi điều hướng
error.tsxError Boundary (phải là Client Component), có nút thử lại
not-found.tsxHiện khi gọi notFound() hoặc URL không khớp
global-error.tsxBắt lỗi ở root layout
template.tsxNhư layout nhưng tạo mới mỗi lần điều hướng (reset state, chạy lại effect, animation vào trang)
default.tsxFallback cho parallel route (Module 12)
// Cấu trúc React mà Next.js dựng cho một segment
<Layout>
  <Template>
    <ErrorBoundary fallback={<Error />}>
      <Suspense fallback={<Loading />}>
        <ErrorBoundary fallback={<NotFound />}>
          <Page />
        </ErrorBoundary>
      </Suspense>
    </ErrorBoundary>
  </Template>
</Layout>

Hệ quả: error.tsx ở một segment không bắt lỗi của layout.tsx cùng segment (layout nằm ngoài boundary) — lỗi đó được bắt bởi error.tsx của segment cha.

Dynamic segment và params bất đồng bộ

// app/blog/[slug]/page.tsx
import { notFound } from 'next/navigation';

export default async function PostPage({ params }: { params: Promise<{ slug: string }> }) {
  const { slug } = await params;                      // Next.js 15+: params là Promise
  const post = await getPost(slug);
  if (!post) notFound();
  return <article><h1>{post.title}</h1><div>{post.body}</div></article>;
}

// Tạo sẵn các trang lúc build
export async function generateStaticParams() {
  const posts = await getAllPosts();
  return posts.map(p => ({ slug: p.slug }));
}
// slug không có trong danh sách: mặc định render lúc request rồi cache; muốn 404 thì:
export const dynamicParams = false;

Next.js sinh sẵn kiểu cho route (PageProps<'/blog/[slug]'>, LayoutProps<...>) khi chạy next dev/next build hoặc next typegen — dùng để không phải tự gõ kiểu params.

error.tsx và not-found.tsx

// app/dashboard/error.tsx
'use client';
export default function DashboardError({ error, reset }: { error: Error & { digest?: string }; reset: () => void }) {
  return (
    <div role="alert">
      <h2>Có lỗi khi tải dashboard</h2>
      <p>Mã lỗi: {error.digest}</p>     {/* production: message bị ẩn, chỉ có digest để tra log server */}
      <button onClick={reset}>Thử lại</button>
    </div>
  );
}

// app/blog/[slug]/not-found.tsx
export default function NotFound() {
  return <p>Bài viết không tồn tại.</p>;
}

Ở production, lỗi xảy ra trong Server Component không gửi message thật xuống client (tránh lộ thông tin) — chỉ có digest khớp với log phía server.

Layout giữ state — và khi nào cần template

// app/(app)/layout.tsx
import { Sidebar } from './_components/Sidebar';

export default function AppLayout({ children }: { children: React.ReactNode }) {
  return (
    <div className="flex">
      <Sidebar />                {/* ô tìm kiếm trong Sidebar giữ nguyên chữ khi chuyển trang */}
      <main className="flex-1">{children}</main>
    </div>
  );
}

Layout không nhận searchParams (vì không render lại khi query đổi) — đọc query ở page hoặc ở Client Component bằng useSearchParams. Nhiều root layout khác nhau (mỗi route group có <html> riêng) thì điều hướng giữa chúng là tải lại toàn trang.

🚩 Sai lầm hay gặp

  • Đặt error.tsx cùng cấp với layout và mong nó bắt lỗi của layout đó.
  • Quên 'use client' ở error.tsx.
  • Truy cập params.slug không await (Next.js 15 còn cảnh báo, 16 đã bỏ truy cập đồng bộ).

🏋️ Bài tập thực hành

Blog nhiều khu vực

Tạo blog có khu vực marketing (layout có header lớn) và khu vực quản trị (layout có sidebar) bằng route group; trang bài viết dynamic với generateStaticParams; loading.tsx có skeleton; not-found.tsx riêng cho bài viết; error.tsx cho quản trị. Chạy next build và giải thích ký hiệu từng route.

📚 Tài nguyên học tập

✅ Tự đánh giá hoàn thành

  • Tôi tạo được route tĩnh, dynamic, catch-all, route group
  • Tôi vẽ được thứ tự lồng Layout → Template → Error → Suspense → Page
  • Tôi giải thích được vì sao error.tsx không bắt lỗi layout cùng cấp
  • Tôi dùng generateStaticParams và dynamicParams đúng