Authentication & Quản lý trạng thái đăng nhập
Đăng nhập một lần và tái dùng bằng storageState, setup project, nhiều vai trò, tài khoản riêng cho mỗi worker, đăng nhập qua API, và xử lý OTP/SSO/phiên hết hạn.
Nếu mỗi test tự đăng nhập qua giao diện, một bộ 400 test tiêu tốn 400 lần điền form — thường là 20-30% tổng thời gian chạy — và trang đăng nhập trở thành điểm lỗi chung: nó chập chờn một lần là hàng trăm test đỏ. Playwright cho phép lưu trạng thái đã đăng nhập (cookie, localStorage) thành file và nạp vào context mới trong vài mili giây. Làm đúng phần này là một trong những cải thiện tốc độ và độ ổn định lớn nhất cho bộ E2E.
🎯 Mục tiêu học tập
- Dùng storageState và setup project để đăng nhập một lần cho cả lần chạy
- Tổ chức nhiều vai trò người dùng và test tương tác giữa các vai trò
- Cấp tài khoản riêng cho mỗi worker khi test thay đổi trạng thái phía server
- Đăng nhập qua API thay cho giao diện, và vẫn giữ test riêng cho chính luồng đăng nhập
- Xử lý OTP/2FA, SSO, và phiên hết hạn trong môi trường test
storageState và setup project
// tests/auth.setup.ts
import { test as setup, expect } from '@playwright/test';
import { env } from '../utils/env';
const authFile = 'playwright/.auth/customer.json';
setup('đăng nhập tài khoản khách hàng', async ({ page }) => {
await page.goto('/login');
await page.getByLabel('Email').fill('customer@test.local');
await page.getByLabel('Mật khẩu').fill(env.TEST_USER_PASSWORD);
await page.getByRole('button', { name: 'Đăng nhập' }).click();
// Chờ dấu hiệu chắc chắn đã đăng nhập xong TRƯỚC khi lưu — nếu không sẽ lưu trạng thái dở dang
await expect(page.getByRole('button', { name: 'Tài khoản' })).toBeVisible();
await page.context().storageState({ path: authFile });
});
// playwright.config.ts
export default defineConfig({
projects: [
{ name: 'setup', testMatch: /.*\.setup\.ts/ },
{
name: 'chromium',
use: { ...devices['Desktop Chrome'], storageState: 'playwright/.auth/customer.json' },
dependencies: ['setup'], // setup chạy trước; nếu setup fail, project này không chạy
},
],
});
- Thêm
playwright/.auth/vào.gitignore— file này chứa cookie phiên, tương đương mật khẩu. - Setup project tốt hơn
globalSetup: nó chạy như test bình thường nên có trace, có báo cáo, dùng được fixture, và có retry. - storageState lưu cookie và localStorage; nếu ứng dụng giữ token trong
sessionStorage hay IndexedDB thì cần xử lý thêm (lưu riêng và nạp bằng
addInitScript, hoặc bật tuỳ chọn lưu IndexedDB ở phiên bản Playwright hỗ trợ). - Test không cần đăng nhập:
test.use({ storageState: { cookies: [], origins: [] } }).
Nhiều vai trò
// tests/auth.setup.ts — một setup cho mỗi vai trò
const ROLES = ['admin', 'manager', 'customer'] as const;
for (const role of ROLES) {
setup(`đăng nhập ${role}`, async ({ request }) => {
await loginViaApi(request, ACCOUNTS[role]); // xem mục đăng nhập qua API
await request.storageState({ path: `playwright/.auth/${role}.json` });
});
}
// Cách 1 — theo file/describe
test.describe('quản trị', () => {
test.use({ storageState: 'playwright/.auth/admin.json' });
test('admin thấy menu quản lý người dùng', async ({ page }) => { ... });
});
// Cách 2 — fixture cho test có NHIỀU vai trò tương tác với nhau
type RoleFixtures = { adminPage: Page; customerPage: Page };
export const test = base.extend<RoleFixtures>({
adminPage: async ({ browser }, use) => {
const context = await browser.newContext({ storageState: 'playwright/.auth/admin.json' });
await use(await context.newPage());
await context.close();
},
customerPage: async ({ browser }, use) => {
const context = await browser.newContext({ storageState: 'playwright/.auth/customer.json' });
await use(await context.newPage());
await context.close();
},
});
test('admin duyệt hoàn tiền, khách thấy trạng thái mới', async ({ adminPage, customerPage, refundRequest }) => {
await adminPage.goto(`/admin/refunds/${refundRequest.id}`);
await adminPage.getByRole('button', { name: 'Duyệt' }).click();
await customerPage.goto(`/orders/${refundRequest.orderId}`);
await expect(customerPage.getByTestId('order-status')).toHaveText('Đã hoàn tiền');
});
Hai context trong cùng một test là cách kiểm tra phân quyền và luồng nhiều bên (người mua - người bán, nhân viên - quản lý) mà không cần đăng xuất/đăng nhập lại. Với ma trận phân quyền lớn, hãy kiểm tra phần lớn ở tầng API (nhanh, đầy đủ) và chỉ giữ vài ca đại diện ở tầng giao diện.
Tài khoản riêng cho mỗi worker
Một tài khoản dùng chung ổn khi test chỉ đọc. Khi test thay đổi trạng thái gắn với tài khoản (giỏ hàng, cài đặt, thông báo), các worker chạy song song sẽ dẫm lên nhau: test A thêm hàng vào giỏ, test B ở worker khác thấy giỏ không trống. Giải pháp: mỗi worker một tài khoản.
export const test = base.extend<{}, { workerStorageState: string }>({
// Mọi context trong worker này dùng trạng thái của tài khoản riêng
storageState: ({ workerStorageState }, use) => use(workerStorageState),
workerStorageState: [async ({ playwright }, use, workerInfo) => {
const id = workerInfo.parallelIndex;
const file = path.resolve(workerInfo.project.outputDir, `.auth/worker-${id}.json`);
if (!fs.existsSync(file)) {
const api = await playwright.request.newContext({ baseURL: env.BASE_URL });
const account = await ensureAccount(api, `e2e-worker-${id}@test.local`); // tạo nếu chưa có
await loginViaApi(api, account);
await api.storageState({ path: file });
await api.dispose();
}
await use(file);
}, { scope: 'worker' }],
});
| Chiến lược | Dùng khi | Đánh đổi |
|---|---|---|
| Một tài khoản dùng chung | Test chỉ đọc; dữ liệu không gắn với tài khoản | Đơn giản nhất; không an toàn khi ghi |
| Một tài khoản mỗi worker | Test ghi vào trạng thái của tài khoản | Test trong cùng worker vẫn chia sẻ — phải tự dọn hoặc không phụ thuộc trạng thái đầu |
| Một tài khoản mỗi test (tạo qua API) | Cần cô lập tuyệt đối; tạo tài khoản rẻ | Chậm hơn chút; cần API tạo/xoá nhanh |
Đăng nhập qua API
// api/auth.api.ts
export async function loginViaApi(request: APIRequestContext, account: { email: string; password: string }) {
const res = await request.post('/api/auth/login', { data: account });
expect(res, 'Đăng nhập qua API phải thành công').toBeOK();
// Với xác thực bằng cookie: cookie đã nằm trong request context, chỉ cần lưu storageState.
// Với JWT trong localStorage: lấy token rồi tự ghi vào file storageState (xem bên dưới).
return res;
}
// Trường hợp token lưu ở localStorage
const { accessToken } = await res.json();
const state = {
cookies: [],
origins: [{
origin: env.BASE_URL,
localStorage: [{ name: 'access_token', value: accessToken }],
}],
};
fs.writeFileSync(authFile, JSON.stringify(state));
Đăng nhập qua API nhanh hơn và ổn định hơn giao diện nhiều lần. Nguyên tắc cân bằng:
- Luồng đăng nhập qua giao diện vẫn phải được test — bởi một nhóm test riêng, chuyên về nó: đăng nhập đúng, sai mật khẩu, khoá tài khoản, quên mật khẩu, chuyển hướng sau đăng nhập.
- Mọi test khác coi đăng nhập là điều kiện tiên quyết và lấy nó theo cách rẻ nhất.
Đây là một trường hợp cụ thể của nguyên tắc chung ở Module 8: chỉ đi qua giao diện cho thứ bạn đang kiểm thử; mọi thứ còn lại chuẩn bị bằng đường tắt.
OTP, SSO, CAPTCHA và phiên hết hạn
| Trở ngại | Cách xử lý trong môi trường test |
|---|---|
| OTP qua TOTP (ứng dụng xác thực) | Lưu secret của tài khoản test trong kho bí mật; sinh mã bằng thư viện TOTP (ví dụ otpauth) ngay trong test |
| OTP qua email/SMS | Dùng hộp thư test có API (Mailpit, Mailosaur...) và expect.poll để chờ thư; hoặc backend có mã cố định cho tài khoản test ở môi trường không phải production |
| SSO / OAuth bên thứ ba | Không tự động hoá trang đăng nhập của Google/Microsoft (dễ gãy, vi phạm điều khoản, có chống bot). Dùng IdP giả lập cho môi trường test, hoặc endpoint cấp phiên dành riêng cho test |
| CAPTCHA | Tắt hoặc dùng khoá test của nhà cung cấp ở môi trường test. Không tìm cách "giải" CAPTCHA |
| Phiên hết hạn giữa lần chạy dài | Đặt thời hạn phiên của môi trường test dài hơn thời gian chạy; hoặc setup kiểm tra tuổi của file auth và đăng nhập lại |
| Đăng nhập một lần huỷ phiên cũ | Mỗi worker một tài khoản; không dùng chung tài khoản giữa các job CI chạy song song |
Mọi "cửa sau" cho test (mã OTP cố
định, endpoint cấp phiên, tắt CAPTCHA) phải không thể tồn tại ở production: bật bằng cấu
hình môi trường, có test xác nhận nó trả 404 trên production, và được review bảo mật. Mật khẩu tài khoản
test nằm trong kho bí mật của CI, không nằm trong repo; file .env không được commit.
Tái dùng trạng thái đăng nhập giữa các lần chạy ở máy cá nhân giúp vòng lặp viết test nhanh hơn: setup kiểm tra file auth còn mới (ví dụ dưới 30 phút) thì bỏ qua đăng nhập.
🏋️ Bài tập thực hành
(1) Đo thời gian bộ test hiện tại khi mỗi test tự đăng nhập qua giao diện. (2) Chuyển sang setup
project + storageState; đo lại. (3) Chuyển setup sang đăng nhập qua API; đo lại lần nữa và lập bảng so sánh
ba con số. (4) Thêm ba vai trò với file auth riêng; viết một test hai context kiểm tra một luồng phân quyền
(vai trò A làm, vai trò B thấy/không thấy). (5) Tìm một nhóm test ghi vào trạng thái tài khoản, chạy với
--workers=4 --repeat-each=5 để tái hiện xung đột, rồi sửa bằng tài khoản riêng cho mỗi worker.
(6) Viết bộ test riêng cho chính trang đăng nhập (5-6 ca, không dùng storageState). (7) Nếu ứng dụng có 2FA,
tự động hoá bằng TOTP; ghi lại các cửa sau dành cho test và cách chúng bị vô hiệu ở production.
📚 Tài nguyên học tập
-
Playwright — AuthenticationstorageState, setup project, nhiều vai trò, tài khoản theo workerDocs
-
Playwright — Global setup and teardown (project dependencies)Vì sao project dependencies được khuyến nghị hơn globalSetupDocs
-
Playwright — API: BrowserContext.storageStateĐịnh dạng và tuỳ chọn của storageStateDocs
-
MailpitMáy chủ email giả có API, tiện để test luồng OTP/xác nhận emailCông cụ
✅ Tự đánh giá hoàn thành
- Bộ test đăng nhập một lần qua setup project và tái dùng storageState
- File auth nằm trong .gitignore; mật khẩu test nằm trong kho bí mật
- Có nhiều vai trò và ít nhất một test hai context
- Test ghi vào trạng thái tài khoản dùng tài khoản riêng cho mỗi worker
- Luồng đăng nhập qua giao diện có bộ test riêng; phần còn lại đăng nhập qua API