Định giá DCF: dự báo FCFF, chi phí vốn, giá trị cuối kỳ và độ nhạy
Dựng mô hình DCF từ đầu cho Alpha: giả định, dự báo FCFF 5 năm, WACC, giá trị cuối kỳ, bắc cầu sang giá trị cổ phiếu, bảng độ nhạy và cách kiểm tra tính hợp lý.
DCF buộc bạn nói rõ câu chuyện của doanh nghiệp bằng số: tăng trưởng, biên, đầu tư, rủi ro. Giá trị của DCF không nằm ở con số cuối cùng mà ở việc hiểu giả định nào quan trọng nhất.
🎯 Mục tiêu học tập
- Dự báo FCFF từ giả định hợp lý
- Tính WACC từ CAPM và chi phí nợ
- Tính giá trị cuối kỳ và PV
- Chuyển EV sang giá trị cổ phiếu
- Dùng bảng độ nhạy và kiểm tra hợp lý
🟢 Khung DCF
- Dự báo doanh thu, biên EBIT, khấu hao, capex, vốn lưu động.
- Tính FCFF từng năm.
- Tính WACC.
- Tính giá trị cuối kỳ (TV).
- Chiết khấu về hiện tại, cộng thành EV.
- Trừ nợ ròng → giá trị vốn chủ → chia số cổ phiếu.
🟡 Giả định cho Alpha
| Giả định | Giá trị | Lý do |
|---|---|---|
| Tăng trưởng doanh thu 5 năm | 10% → 6% | Giảm dần về gần tăng trưởng danh nghĩa dài hạn |
| Biên EBIT | 12,0% | Thấp hơn mức hiện tại 12,8% vì biên đang có xu hướng giảm |
| Khấu hao/ doanh thu | 3,1% | Như hiện tại |
| Capex/ doanh thu | 6,0% → 4,0% | Capex mở rộng giảm dần về mức duy trì |
| Vốn lưu động/ doanh thu | 14% | Gần mức hiện tại |
| Thuế | 20% | Giả định |
| Tăng trưởng dài hạn (g) | 3,5% | Không vượt tăng trưởng danh nghĩa của kinh tế |
WACC: chi phí vốn chủ (CAPM) = 3,5% + 1,1 × 7% = 11,2%; chi phí nợ trước thuế 9% → sau thuế 7,2%; tỷ trọng theo giá trị thị trường vốn chủ 4.000 và nợ 1.100 tỷ → WACC = 10,34%.
🟡 Kết quả
| Năm | Doanh thu | EBIT | NOPAT | + Khấu hao | − Capex | − ΔVLĐ | FCFF | PV |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | 4.290 | 515 | 412 | 133 | 257 | 55 | 233 | 211 |
| 2 | 4.676 | 561 | 449 | 145 | 257 | 54 | 283 | 232 |
| 3 | 5.050 | 606 | 485 | 157 | 253 | 52 | 336 | 251 |
| 4 | 5.404 | 648 | 519 | 168 | 243 | 49 | 394 | 266 |
| 5 | 5.728 | 687 | 550 | 178 | 229 | 45 | 453 | 277 |
Tổng PV 5 năm = 1.236 tỷ; giá trị cuối kỳ (TV) = 6.856 tỷ, PV(TV) = 4.193 tỷ (77% của EV). EV = 5.429 tỷ; trừ nợ ròng 790 → giá trị vốn chủ 4.638 tỷ → 46.384 đồng/ cổ phiếu (giá thị trường 40.000).
🔴 Độ nhạy và kiểm tra hợp lý
| WACC \ g | 2% | 4% | 4% |
|---|---|---|---|
| 9,0% | 51.363 | 60.338 | 73.303 |
| 10,0% | 43.013 | 49.359 | 58.013 |
| 10,3% | 40.681 | 46.384 | 54.041 |
| 11,0% | 36.642 | 41.323 | 47.443 |
| 12,0% | 31.625 | 35.189 | 39.705 |
Giá trị/ cổ phiếu (đồng) thay đổi mạnh theo WACC và g. Cùng một công ty có thể cho giá trị từ thấp hơn đến cao hơn giá thị trường tuỳ giả định: đó là bản chất của DCF, không phải lỗi.
- Tỷ trọng TV > 70–75% EV: kết quả phụ thuộc giả định xa; cân nhắc kéo dài giai đoạn dự báo hoặc dùng bội số thoát (exit multiple) để kiểm tra chéo.
- TV ngụ ý EV/EBITDA thoát bao nhiêu? So với bội số hiện tại để tránh phi lý.
- g không nên vượt tăng trưởng dài hạn của nền kinh tế danh nghĩa.
- Tăng trưởng + ROIC: nếu g cao mà reinvestment thấp, ROIC ngầm định có thể phi thực tế.
- Dùng nhiều kịch bản (module 14) thay vì một con số.
DCF cho một khoảng giá trị, không phải con số chính xác. Nếu kết quả chỉ đẹp ở một tổ hợp giả định hẹp, bạn chưa có biên an toàn.
⚠️ Sai lầm thường mắc
Vì sao nguy hiểm: TV phình to.
Cách làm đúng: g ≤ tăng trưởng danh nghĩa dài hạn.
Vì sao nguy hiểm: Giá trị phóng đại.
Cách làm đúng: Tính từ CAPM và cấu trúc vốn.
Vì sao nguy hiểm: Nhầm EV với giá trị vốn chủ.
Cách làm đúng: Cầu nối EV → vốn chủ.
Vì sao nguy hiểm: FCFF quá cao.
Cách làm đúng: Đưa đủ vào FCFF.
Vì sao nguy hiểm: Giả vờ chính xác.
Cách làm đúng: Làm độ nhạy.
Vì sao nguy hiểm: Giá trị dựa trên giả định xa.
Cách làm đúng: Kiểm tra tỷ trọng TV.
- FCFF = NOPAT + khấu hao − capex − ΔVLĐ.
- TV = FCFFₙ(1+g)/(WACC−g); EV − nợ ròng = vốn chủ.
- Độ nhạy theo WACC và g.
- TV > 70–75% EV: thận trọng.
🧩 Tự kiểm tra (bấm để xem đáp án)
1. EV khác giá trị vốn chủ ở chỗ:
A. EV chưa trừ nợ ròng
B. EV là thuế
C. Giống nhau
2. Tăng WACC (g giữ nguyên) thì giá trị DCF:
A. Tăng
B. Giảm
C. Không đổi
3. Alpha: tỷ trọng PV(TV) trong EV là:
A. 77%
B. 20%
C. 100%
4. g dài hạn nên:
A. Cao hơn tăng trưởng GDP danh nghĩa
B. Không vượt tăng trưởng danh nghĩa dài hạn
C. Bằng 20%
5. Vì sao cần bảng độ nhạy?
A. Để có con số chính xác
B. Vì kết quả phụ thuộc mạnh giả định WACC và g
C. Để đẹp
🏋️ Bài tập thực hành
Dựng mô hình 5 năm với 3 kịch bản (thận trọng/ cơ sở/ lạc quan). Tính WACC, TV, EV, giá trị vốn chủ, giá/ cổ phiếu, bảng độ nhạy 5×3 và kiểm tra EV/EBITDA thoát ngụ ý.
📚 Tài nguyên học tập
- Dữ liệu lãi suất phi rủi ro (lợi suất trái phiếu chính phủ)Tham khảo cho WACCThực hành
✅ Tự đánh giá hoàn thành
- Lập bảng giả định
- Tính FCFF 5 năm
- Tính WACC
- Tính TV và EV
- Làm bảng độ nhạy