Authentication, Authorization & bảo mật ứng dụng PHP
Đăng nhập đúng cách cho SPA, mobile và API (Sanctum cookie vs token, Passport/OAuth, Socialite, 2FA), phân quyền bằng Gate/Policy, cô lập multi-tenant, và các lỗ hổng đặc thù của PHP: mass assignment, unserialize, type juggling, upload file, XSS trong Blade.
PHP mang tiếng 'kém bảo mật' phần lớn vì code cũ: ghép SQL, unserialize dữ liệu người dùng, upload file
vào thư mục chạy được PHP. Laravel che chắn rất nhiều — nhưng chỉ khi bạn dùng đúng. IDOR qua route model binding không kiểm tra
tenant, $guarded = [], {!! !!} với dữ liệu người dùng là những lỗi vẫn xuất hiện hằng ngày. Đây là phần
hậu quả lớn nhất khi làm sai và luôn bị hỏi ở vòng senior.
🎯 Mục tiêu học tập
- Chọn cơ chế xác thực: session cookie (SPA cùng domain) vs token (mobile, bên thứ ba) với Sanctum; OAuth server với Passport
- Tích hợp đăng nhập mạng xã hội (Socialite), xác minh email, 2FA, passkey
- Phân quyền bằng Gate/Policy; cô lập dữ liệu multi-tenant bằng global scope và kiểm thử
- Phòng thủ OWASP Top 10 và các lỗ hổng đặc thù PHP
- Cấu hình session, cookie, CORS, header bảo mật đúng
Sanctum: hai chế độ
| SPA authentication (cookie) | API token | |
|---|---|---|
| Dùng cho | Frontend Vue/React/Inertia cùng domain gốc với API | Mobile app, CLI, tích hợp bên thứ ba |
| Cơ chế | Session cookie HttpOnly + CSRF token (/sanctum/csrf-cookie) | Bearer token lưu hash trong DB, có abilities (scope) |
| Thu hồi | Xoá session | Xoá token |
// Token với quyền hạn chế và hạn dùng
$token = $user->createToken('mobile-ios', abilities: ['tasks:read', 'tasks:write'], expiresAt: now()->addDays(30));
// Kiểm tra
if (! $request->user()->tokenCan('tasks:write')) abort(403);
- Không lưu token trong localStorage của SPA — dùng chế độ cookie của Sanctum.
- Cần OAuth2 server đầy đủ (bên thứ ba đăng nhập bằng tài khoản của bạn, authorization code + PKCE): Passport.
- Starter kit chính thức (Breeze/Jetstream hoặc starter kit mới) và Fortify cung cấp sẵn đăng ký, quên mật khẩu, xác minh email, 2FA — dùng thay vì tự viết.
Mật khẩu, đăng nhập mạng xã hội, 2FA
Hash::make()mặc định bcrypt (có thể chuyển argon2id);Hash::needsRehash()để nâng cấp khi người dùng đăng nhập.- Rate limit đăng nhập theo email + IP; thông điệp lỗi chung ("Email hoặc mật khẩu không đúng").
- Socialite (Google, GitHub...): định danh bằng
provider + provider_id, chỉ tự liên kết với tài khoản có sẵn khi email đã được nhà cung cấp xác minh — nếu không sẽ bị chiếm tài khoản. - 2FA TOTP + mã khôi phục (Fortify có sẵn); passkey/WebAuthn qua package (ví dụ
spatie/laravel-passkeys). - Đổi mật khẩu →
Auth::logoutOtherDevices(); session regenerate sau khi đăng nhập (chống session fixation — Laravel làm sẵn).
Gate, Policy và multi-tenancy
final class TaskPolicy
{
public function update(User $user, Task $task): bool
{
return $user->current_organization_id === $task->organization_id
&& ($user->hasRole('admin') || $task->assignee_id === $user->id);
}
}
// Global scope: mọi truy vấn Task tự lọc theo tenant hiện tại
#[ScopedBy(TenantScope::class)]
final class Task extends Model { /* ... */ }
final class TenantScope implements Scope
{
public function apply(Builder $builder, Model $model): void
{
$builder->where($model->qualifyColumn('organization_id'), app(TenantContext::class)->id());
}
}
- IDOR: route model binding
/tasks/{task}tải được task của bất kỳ tổ chức nào nếu không có scope/policy. Global scope + policy + test tự động là ba lớp phòng thủ. - Global scope không áp dụng cho query builder thô (
DB::table) và có thể bịwithoutGlobalScopes()— cẩn thận ở job/command chạy ngoài request (phải đặt tenant context rõ ràng). - Package hỗ trợ:
stancl/tenancy(DB riêng hoặc chung),spatie/laravel-permission(role/permission). - Ẩn nút trên UI không phải phân quyền — luôn kiểm tra ở server.
Lỗ hổng đặc thù PHP và cách phòng
| Lỗ hổng | Ví dụ | Phòng thủ |
|---|---|---|
| SQL injection | DB::select("... where email = '$email'"), orderBy($request->sort), whereRaw ghép chuỗi | Binding tham số; allowlist cho tên cột/hướng sort |
| Mass assignment | User::create($request->all()) với $guarded = [] → người dùng gửi is_admin=1 | $fillable rõ ràng + chỉ validated() |
| XSS | {!! $comment->body !!} | {{ }} tự escape; HTML người dùng phải sanitize (HTMLPurifier); CSP |
| Object injection | unserialize($_COOKIE['cart']) → gadget chain thực thi mã | Không unserialize dữ liệu người dùng; dùng JSON |
| Upload file | Upload shell.php vào public/ | Lưu ngoài web root/S3, tên file tự sinh, kiểm tra MIME thật, mimes+max, không thực thi PHP trong thư mục upload |
| Path traversal / LFI | include($_GET['page'] . '.php'), đọc file theo tên người dùng gửi | Allowlist, basename, không include động |
| SSRF | "Nhập URL để tải ảnh" gọi tới 169.254.169.254 | Allowlist host, chặn IP nội bộ, timeout |
| Lộ thông tin | APP_DEBUG=true trên production lộ env, stack trace | Debug tắt, .env không nằm trong web root, không commit |
Bảo mật cấu hình: SESSION_SECURE_COOKIE=true, same_site=lax, CORS allowlist trong
config/cors.php, header bảo mật (HSTS, CSP, X-Content-Type-Options), composer audit trong CI.
🏋️ Bài tập thực hành
(1) Cài starter kit/Fortify: đăng ký, xác minh email, quên mật khẩu, 2FA. (2) Sanctum chế độ SPA cho frontend và
token có ability cho mobile. (3) Đăng nhập Google qua Socialite với quy tắc liên kết tài khoản an toàn. (4) Role owner/admin/member
bằng Policy + spatie/laravel-permission; global scope tenant cho mọi model nghiệp vụ. (5) Bộ test bảo mật Pest: IDOR
(org A truy cập task org B → 404), mass assignment (role=owner), XSS (bình luận chứa script được escape), upload
.php bị từ chối, brute force bị 429. (6) Chạy OWASP ZAP baseline và sửa cảnh báo mức Medium trở lên.
📚 Tài nguyên học tập
-
Laravel SanctumSPA và API token authenticationDocs
-
Laravel — AuthorizationGate và PolicyDocs
-
Laravel SocialiteĐăng nhập OAuth với nhà cung cấpDocs
-
OWASP Cheat Sheet — PHP ConfigurationCấu hình PHP an toànGuide
-
OWASP Top 10Rủi ro bảo mật webGuide
-
Tenancy for LaravelMulti-tenancy cho LaravelDocs
✅ Tự đánh giá hoàn thành
- Chọn đúng chế độ Sanctum cho SPA và mobile
- Mọi model nghiệp vụ có tenant scope + policy, có test IDOR
- Không còn $guarded = [], unserialize dữ liệu người dùng, {!! !!} với input
- Upload file an toàn, APP_DEBUG tắt, header bảo mật đúng