Fullstack PHP & Laravel
Trang chủ / Module 15
🧹 Module 15 / 19 · 4 ngày 📅 Tuần 11 ●●●○ Khó

Chất lượng code, phân tích tĩnh & làm việc với PHP legacy

Phân tích tĩnh PHPStan/Larastan tới level cao, format tự động bằng Pint, refactor và nâng cấp tự động bằng Rector, và chiến lược làm việc với codebase PHP cũ: characterization test, refactor an toàn, nâng cấp PHP/Laravel nhiều phiên bản, strangler.

PHPStanLarastanPintRectorLegacy codeUpgrade
📌 Vì sao module này quan trọng

Thực tế thị trường: phần lớn công việc PHP lương cao không phải dự án mới tinh, mà là hệ thống đang kiếm tiền viết từ PHP 5/7, Laravel 5-8, hoặc framework tự chế — cần nâng cấp, tăng an toàn, tăng tốc mà không làm gián đoạn kinh doanh. Developer biết dùng công cụ để đưa codebase cũ lên PHP 8.x/Laravel mới một cách an toàn là người được trả lương cao và hiếm. Phân tích tĩnh cũng là thứ đưa PHP lên ngang hàng TypeScript về độ an toàn kiểu.

🎯 Mục tiêu học tập

  • Cấu hình PHPStan/Larastan, nâng level dần với baseline
  • Chuẩn hoá code style bằng Pint, pre-commit hook và CI
  • Dùng Rector để refactor và nâng cấp PHP/Laravel tự động
  • Áp dụng quy trình làm việc an toàn với code legacy
  • Lập kế hoạch nâng cấp nhiều phiên bản framework cho hệ thống production

PHPStan / Larastan

# phpstan.neon
includes:
    - vendor/larastan/larastan/extension.neon
    - phpstan-baseline.neon          # lỗi cũ được "đóng băng", code mới phải sạch
parameters:
    level: 8                          # 0 → 10 (max); mục tiêu 8+ cho code mới
    paths: [app, src]
    checkMissingCallableSignature: true
  • Bắt lỗi trước khi chạy: gọi method trên null, sai kiểu, thuộc tính không tồn tại, nhánh không thể xảy ra.
  • Generics qua PHPDoc: @return Collection<int, Task>, @template T — PHP không có generics gốc nhưng PHPStan hiểu.
  • Codebase cũ: tạo baseline ở level hiện tại, mỗi sprint giảm baseline hoặc tăng một level; CI chặn lỗi mới.
  • Psalm là lựa chọn tương đương; chọn một và dùng nhất quán.

Pint, Rector và tự động hoá

// rector.php
return RectorConfig::configure()
    ->withPaths([__DIR__ . '/app', __DIR__ . '/src', __DIR__ . '/tests'])
    ->withPhpSets(php84: true)                       // tự áp dụng cú pháp mới: constructor promotion, match, readonly...
    ->withPreparedSets(deadCode: true, codeQuality: true, typeDeclarations: true)
    ->withSets([LaravelSetList::LARAVEL_120]);       // driftingly/rector-laravel
  • ./vendor/bin/pint: format theo preset Laravel/PER; chạy trong pre-commit và CI (pint --test).
  • Rector chạy --dry-run trước, áp dụng theo từng nhóm quy tắc, mỗi nhóm một PR có test xanh.
  • Pipeline chất lượng: Pint → Rector (dry-run) → PHPStan → Pest; composer audit cho lỗ hổng dependency.

Làm việc với code legacy

  1. Hiểu trước khi sửa: đọc log, dữ liệu thật, hỏi người dùng nghiệp vụ; vẽ bản đồ luồng chính.
  2. Characterization test: test ghi lại hành vi hiện tại (kể cả hành vi lạ) ở mức HTTP trước khi refactor.
  3. Seam: tạo điểm chèn (bọc hàm global, inject thay vì new) để tách và test được.
  4. Refactor nhỏ, liên tục: mỗi PR một thay đổi, deploy thường xuyên — không "đóng băng 3 tháng để viết lại".
  5. Strangler fig: đặt ứng dụng Laravel mới phía trước/song song, chuyển dần từng route; hai hệ dùng chung session/DB trong giai đoạn chuyển.
⚠️ Viết lại từ đầu

Viết lại toàn bộ hệ thống đang kiếm tiền gần như luôn chậm hơn dự kiến nhiều lần và đánh mất các quy tắc nghiệp vụ ngầm. Đề xuất lộ trình từng bước với giá trị giao được sau mỗi vài tuần.

Nâng cấp PHP và Laravel nhiều phiên bản

  • Nâng từng major version một (Laravel 8 → 9 → 10 → 11 → 12), đọc upgrade guide mỗi bước; Laravel Shift tự động hoá phần lớn.
  • Kiểm tra dependency trước (composer why-not laravel/framework ^12.0) — package bỏ rơi là trở ngại lớn nhất; thay thế hoặc fork.
  • Nâng PHP: chạy test và PHPStan trên phiên bản mới trong CI (ma trận phiên bản) trước khi đổi production; chú ý hàm deprecated/removed, thay đổi hành vi so sánh và kiểu.
  • Triển khai: staging với dữ liệu giống production → canary một phần traffic → toàn bộ; giữ khả năng rollback.

🏋️ Bài tập thực hành

Hồi sinh một dự án PHP cũ

Chọn một dự án Laravel/PHP mã nguồn mở cũ (Laravel 8 hoặc PHP 7.4) hoặc dự án cũ của bạn. (1) Thêm characterization test HTTP cho 5 luồng chính. (2) PHPStan với baseline, giảm baseline ít nhất 50%. (3) Rector nâng cú pháp lên PHP 8.3+ và thêm kiểu. (4) Nâng Laravel lên phiên bản hiện tại qua từng bước, mỗi bước một PR có test xanh. (5) Viết báo cáo nâng cấp: vấn đề gặp phải, thời gian, rủi ro — đây là câu chuyện phỏng vấn rất giá trị.

📚 Tài nguyên học tập

✅ Tự đánh giá hoàn thành

  • PHPStan level 8+ cho code mới, có baseline cho code cũ
  • Pint, Rector, PHPStan, test chạy trong CI
  • Biết quy trình characterization test → refactor nhỏ → strangler
  • Đã thực hành nâng cấp Laravel qua nhiều phiên bản