Fullstack PHP & Laravel
Trang chủ / Module 10
🟨 Module 10 / 19 · 4 ngày 📅 Tuần 8 ●●○○ Trung bình

JavaScript & TypeScript cho PHP developer

Những gì một PHP developer phải nắm chắc về JavaScript để làm fullstack: khác biệt mô hình so với PHP, closure, async/await và event loop, module, TypeScript cơ bản đến vừa, công cụ npm và Vite trong dự án Laravel.

JavaScriptTypeScriptAsyncEvent loopVitenpm
📌 Vì sao module này quan trọng

Vị trí "Fullstack PHP" lương $5000 kỳ vọng bạn tự làm frontend chuyên nghiệp, không chỉ chèn jQuery vào Blade. Rào cản lớn nhất của developer PHP khi sang JS là mô hình tư duy: code chạy lâu trong trình duyệt (không có 'request kết thúc là reset'), bất đồng bộ ở khắp nơi, và state tồn tại lâu. Module này lấp khoảng trống đó trước khi vào Vue/Inertia.

🎯 Mục tiêu học tập

  • Nắm khác biệt PHP vs JS: kiểu, so sánh, scope, this, tham chiếu object
  • Dùng closure, map/filter/reduce, destructuring, spread, optional chaining
  • Viết code bất đồng bộ đúng với Promise, async/await; hiểu event loop
  • Dùng TypeScript: kiểu cơ bản, interface, union, generics, kiểu cho dữ liệu API
  • Làm việc với npm và Vite trong dự án Laravel

PHP vs JavaScript: những khác biệt hay gây bug

Chủ đềPHPJavaScript
Mảng/objectMảng gán là sao chép (copy-on-write)Mảng/object gán là tham chiếu — sửa bản này là sửa bản kia
So sánh======; object so sánh theo tham chiếu ({} === {} là false)
Vòng đờiMỗi request bắt đầu sạchTrang sống hàng giờ — state, listener, timer tích tụ
I/OĐồng bộ, chặnBất đồng bộ, không chặn; phải await
Sốint và float riêngMột kiểu number (float 64-bit); tiền dùng số nguyên nhỏ nhất
nullnullnull và undefined; dùng ?? thay || khi 0/'' là hợp lệ
const tasks = [{ id: 1, done: false }];
const copy = tasks;            // cùng tham chiếu!
copy[0].done = true;           // tasks[0].done cũng thành true
const safe = tasks.map((t) => ({ ...t, done: true }));   // tạo object mới — cách đúng trong Vue/React

Async/await và event loop

// Song song thay vì tuần tự
const [user, projects] = await Promise.all([api.get('/me'), api.get('/projects')]);

// Huỷ request cũ khi gõ tìm kiếm (chống race condition)
let controller;
async function search(q) {
  controller?.abort();
  controller = new AbortController();
  const res = await fetch(`/api/search?q=${encodeURIComponent(q)}`, { signal: controller.signal });
  return res.json();
}

console.log('A'); setTimeout(() => console.log('B')); Promise.resolve().then(() => console.log('C')); console.log('D');
// A D C B — code đồng bộ → microtask (Promise) → macrotask (setTimeout)

Quên await là lỗi phổ biến nhất: hàm trả về Promise chưa xong, lỗi bị nuốt. Bật ESLint no-floating-promises khi dùng TypeScript.

TypeScript vừa đủ cho fullstack

// Kiểu cho dữ liệu nhận từ API Laravel (khớp với API Resource)
export interface Task {
  id: string;
  title: string;
  status: 'todo' | 'doing' | 'done';          // union khớp với enum PHP
  assignee: { id: number; name: string } | null;
  due_at: string | null;                     // ISO string
}

export interface Paginated<T> { data: T[]; meta: { next_cursor: string | null } }

async function getTasks(projectId: string): Promise<Paginated<Task>> {
  const res = await fetch(`/api/v1/projects/${projectId}/tasks`, { headers: { Accept: 'application/json' } });
  if (!res.ok) throw new ApiError(res.status, await res.json());
  return res.json();
}
  • Tự động hoá: sinh type TypeScript từ PHP (spatie/laravel-typescript-transformer cho DTO/enum, hoặc từ OpenAPI của Scramble bằng openapi-typescript) — đổi Resource ở PHP thì TS báo lỗi.
  • Không lạm dụng any; dữ liệu không chắc chắn để unknown rồi kiểm tra.

npm, Vite và Laravel

// vite.config.ts
import { defineConfig } from 'vite';
import laravel from 'laravel-vite-plugin';
import vue from '@vitejs/plugin-vue';
export default defineConfig({
  plugins: [laravel({ input: ['resources/js/app.ts'], refresh: true }), vue()],
});

// Blade
@vite(['resources/js/app.ts'])
  • npm run dev có HMR; npm run build sinh file có hash trong public/build để cache dài hạn.
  • Commit package-lock.json; CI dùng npm ci. Kiểm tra lỗ hổng bằng npm audit.
  • Công cụ chất lượng: ESLint, Prettier, vue-tsc / tsc --noEmit trong CI.

🏋️ Bài tập thực hành

Client API có kiểu cho ứng dụng Laravel

(1) Viết module api.ts bọc fetch: tự gắn header, xử lý 401 (chuyển đăng nhập), 422 (trả lỗi theo field), lỗi mạng (retry 2 lần với backoff). (2) Sinh type TS từ OpenAPI của API Module 4. (3) Ô tìm kiếm debounce 300ms có huỷ request cũ. (4) 15 câu "đoán output" về closure, tham chiếu và event loop — đúng ≥ 12. (5) Cấu hình Vite + TypeScript + ESLint trong dự án Laravel, chạy kiểm tra kiểu trong CI.

📚 Tài nguyên học tập

✅ Tự đánh giá hoàn thành

  • Giải thích được tham chiếu object và vì sao cần tạo object mới khi cập nhật state
  • Dùng async/await, Promise.all, huỷ request đúng cách
  • Có type TypeScript khớp với API Resource
  • Vite + TypeScript + ESLint chạy trong CI