Kiến trúc game & chiến lược kỹ thuật: tầng, FSM, sự kiện, dữ liệu cấu hình, lưu game
Chia tầng cho game di động (logic thuần, dịch vụ, hiển thị), máy trạng thái cho luồng game và thực thể, bus sự kiện, command có undo, dịch vụ qua interface, cấu hình dữ liệu từ bảng tính, hệ thống lưu game có phiên bản và chống hỏng file, và cách góp ý kỹ thuật cho game designer.
- “Define the technical strategy, architecture, and development pipeline for game projects”
- “Meet with the design team to discuss game ideas and specifications... give technical feedback”
- “Strong critical thinking, architectural design”
Đây là phần phân biệt senior với mid. Câu hỏi “thiết kế kiến trúc cho game X” xuất hiện ở hầu hết vòng 2. Kiến trúc tốt cho phép thêm tính năng live-ops nhanh, test được logic, thay SDK không đụng gameplay và cho junior làm việc song song mà không giẫm chân nhau.
🎯 Mục tiêu học tập
- Thiết kế kiến trúc tầng với hướng phụ thuộc rõ
- Cài FSM cho luồng game và thực thể
- Dùng event bus và command pattern đúng chỗ
- Thiết kế pipeline cấu hình data-driven và lưu game bền vững
- Góp ý kỹ thuật cho designer có cấu trúc
🟢 Ba tầng, phụ thuộc một chiều
assets/scripts/
├── core/ # domain: Board.ts, MatchFinder.ts, Scoring.ts — KHÔNG import 'cc' → test bằng Jest (module 12)
├── app/ # GameFlow.ts (FSM), LevelController.ts, commands/
├── services/ # IAdService.ts, IAnalytics.ts, ISaveService.ts + triển khai: AdMobService.ts, MockAdService.ts...
├── view/ # BoardView.ts, CellView.ts, HUD.ts, popups/
├── config/ # kiểu + loader cho JSON cấu hình
└── boot/ # Bootstrap.ts: khởi tạo service, đăng ký, vào scene đầuTest được bằng unit test chạy trong vài giây (không cần mở editor), chạy được trên server để kiểm tra gian lận/ mô phỏng cân bằng màn chơi, và đổi engine/ phiên bản ít đau đớn hơn.
🟡 Máy trạng thái (FSM)
// FSM nhỏ, có kiểu, cho luồng game
export interface State<C> { enter?(ctx: C): void; exit?(ctx: C): void; update?(ctx: C, dt: number): void; }
export class StateMachine<K extends string, C> {
private current?: K;
constructor(private readonly states: Record<K, State<C>>, private readonly ctx: C,
private readonly allowed: Partial<Record<K, K[]>>) {}
get state() { return this.current; }
go(next: K) {
if (this.current && !(this.allowed[this.current] ?? []).includes(next))
throw new Error(`Chuyển trạng thái không hợp lệ: ${this.current} → ${next}`);
if (this.current) this.states[this.current].exit?.(this.ctx);
this.current = next;
this.states[next].enter?.(this.ctx);
}
update(dt: number) { if (this.current) this.states[this.current].update?.(this.ctx, dt); }
}
// Dùng: chuyển trạng thái hợp lệ được khai báo rõ, sai là lỗi ngay khi test
type Flow = 'boot' | 'menu' | 'playing' | 'paused' | 'win' | 'lose';
const allowed: Partial<Record<Flow, Flow[]>> = {
boot: ['menu'], menu: ['playing'], playing: ['paused', 'win', 'lose'],
paused: ['playing', 'menu'], win: ['menu', 'playing'], lose: ['menu', 'playing'],
};Thay cho mớ cờ boolean (isPlaying, isPaused, isShowingAd…) mà tổ hợp của chúng tạo ra trạng thái không ai nghĩ tới. FSM cũng dùng cho AI kẻ địch, hoạt cảnh nhân vật, luồng mua hàng.
🟡 Sự kiện, command và dịch vụ
| Mẫu | Dùng khi | Đừng dùng khi |
|---|---|---|
| Event bus | Thông báo một chiều cho nhiều bên không quen nhau (xu thay đổi → HUD, âm thanh, analytics) | Cần kết quả trả về, luồng điều khiển chính (khó lần theo) |
| Command | Hành động của người chơi cần undo/ replay/ gửi server (đổi ô, dùng vật phẩm) | Thao tác UI đơn giản |
| Service qua interface | Phụ thuộc bên ngoài: quảng cáo, IAP, lưu, mạng — để thay bản thật/ giả | Logic nội bộ không có biến thể |
| Object pool | Tạo/huỷ nhiều (đạn, hiệu ứng, ô cờ) | Đối tượng sống lâu, số ít |
// Service qua interface + đăng ký tập trung (service locator gọn, đủ cho game client)
export interface IAdService {
isRewardedReady(placement: string): boolean;
showRewarded(placement: string): Promise<'rewarded' | 'skipped' | 'failed'>;
}
export class Services {
private static map = new Map<string, unknown>();
static register<T>(key: string, impl: T) { Services.map.set(key, impl); }
static get<T>(key: string): T {
const s = Services.map.get(key);
if (!s) throw new Error(`Chưa đăng ký service: ${key}`);
return s as T;
}
}
// boot/Bootstrap.ts: Services.register<IAdService>('ads', sys.isNative ? new NativeAdService() : new MockAdService());
// Gameplay chỉ biết IAdService → test, chạy trên web, đổi mạng quảng cáo đều không đụng gameplay
🟡 Data-driven: cấu hình từ bảng tính
- Designer thay đổi cân bằng mà không cần lập trình viên, không cần build lại (kết hợp hot update/ remote config).
- Script xuất từ chối dữ liệu sai (số âm, id trùng, tham chiếu không tồn tại) thay vì để game crash ở tay người chơi.
- Mỗi file cấu hình có
schemaVersion; game cũ đọc cấu hình mới phải có quy tắc tương thích.
🔴 Lưu game bền vững
interface SaveV2 { schemaVersion: 2; coins: number; level: number; inventory: Record<string, number>; updatedAt: number; }
function migrate(raw: any): SaveV2 {
switch (raw?.schemaVersion ?? 1) {
case 1: return { schemaVersion: 2, coins: raw.coins ?? 0, level: raw.lv ?? 1, inventory: {}, updatedAt: Date.now() };
case 2: return raw as SaveV2;
default: throw new Error('Bản lưu từ phiên bản mới hơn'); // người chơi hạ cấp app: không ghi đè!
}
}
// Ghi an toàn (native): ghi file tạm → kiểm tra → đổi tên đè file chính; giữ một bản sao lưu gần nhất.
// Kèm checksum/ HMAC để phát hiện hỏng file và sửa tay đơn giản; tiền tệ quan trọng thì xác thực phía server.| Tình huống | Thiết kế |
|---|---|
| Mất điện giữa lúc ghi | Ghi tạm rồi rename; giữ bản backup |
| Đổi cấu trúc dữ liệu | schemaVersion + hàm migrate có test |
| Lưu đám mây hai thiết bị | Quy tắc xung đột (mới nhất/ cao hơn/ hỏi người chơi), lưu updatedAt |
| Gian lận sửa file | Checksum chống sửa tay; giá trị kinh tế quan trọng xác thực server |
🟢 Góp ý kỹ thuật cho game designer
| Designer đề xuất | Phản hồi kém | Phản hồi tốt (có lựa chọn) |
|---|---|---|
| 200 kẻ địch Spine cùng lúc trên màn | “Không làm được.” | “Trên máy tầm thấp mục tiêu khoảng 30–40 Spine. Lựa chọn: kẻ địch xa dùng sprite sheet, giới hạn 40 cùng lúc, hoặc chế độ đông người chỉ cho máy mạnh. Tôi làm prototype 2 ngày để đo.” |
| Sự kiện Tết đổi toàn bộ giao diện, ra trong 1 tuần | “Được” (rồi trễ) | “Đổi skin UI qua bundle hot update làm được trong 1 tuần; đổi logic sự kiện mới cần bản cập nhật store (5–7 ngày duyệt). Đề xuất chia 2 giai đoạn.” |
| Phần thưởng tính ở client | Im lặng làm theo | “Phần thưởng có giá trị thật nên xác thực server để chống hack; nếu chưa có server, giới hạn tốc độ và phát hiện bất thường qua analytics.” |
Hiểu mục tiêu trải nghiệm → nêu ràng buộc kỹ thuật bằng số → 2–3 phương án có chi phí/ rủi ro → đề xuất cách đo (prototype) → thống nhất phạm vi. Đây cũng là cách trả lời câu hỏi hành vi “bạn từng bất đồng với designer chưa”.
🎤 Câu hỏi phỏng vấn thường gặp (trả lời to trước khi mở)
🎤 Thiết kế kiến trúc client cho một game match-3 có live-ops.
🎤 Singleton có vấn đề gì? Bạn thay bằng gì?
🎤 Khi nào dùng event bus, khi nào gọi hàm trực tiếp?
🎤 Bạn thiết kế hệ thống lưu game thế nào để không mất dữ liệu người chơi?
🎤 Designer muốn một tính năng bạn thấy quá nặng. Bạn làm gì?
⚠️ Sai lầm thường mắc
Vì sao nguy hiểm: Không test được, gắn chặt engine.
Cách làm đúng: Domain thuần TS/C++ không import engine.
Vì sao nguy hiểm: Tổ hợp trạng thái không ai lường trước.
Cách làm đúng: FSM có danh sách chuyển hợp lệ.
Vì sao nguy hiểm: Đổi mạng quảng cáo phải sửa khắp nơi.
Cách làm đúng: Interface + triển khai thay thế.
Vì sao nguy hiểm: Mỗi lần cân bằng phải build lại.
Cách làm đúng: Data-driven, có kiểm tra khi xuất.
Vì sao nguy hiểm: Hỏng file khi mất điện, mất tiến trình.
Cách làm đúng: Ghi tạm + rename + backup + version.
Vì sao nguy hiểm: Chậm, junior khó hiểu.
Cách làm đúng: Đơn giản nhất mà đáp ứng live-ops và test.
- Domain thuần → Application → Presentation; dịch vụ qua interface.
- FSM thay cờ boolean, chuyển trạng thái hợp lệ được khai báo.
- Bus cho thông báo; command cho hành động cần undo/ replay; pool cho tạo/huỷ nhiều.
- Cấu hình từ sheet có kiểm tra; lưu game có version, ghi an toàn.
- Góp ý kỹ thuật: ràng buộc bằng số + phương án + prototype.
🧩 Tự kiểm tra (bấm để xem đáp án)
1. Module Board.ts (luật match-3) nên:
A. Import 'cc' để dùng Node
B. Là logic thuần, không phụ thuộc engine
C. Nằm trong prefab
2. Gameplay gọi showRewarded qua IAdService giúp:
A. Chạy nhanh hơn
B. Thay bản thật/ giả, đổi mạng quảng cáo không sửa gameplay
C. Không cần SDK
3. Người chơi hạ cấp app, bản lưu có schemaVersion lớn hơn bản app hiểu. Nên:
A. Ghi đè bằng dữ liệu mặc định
B. Không ghi đè, báo/ chặn an toàn
C. Xoá bản lưu
4. Hành động “dùng búa phá ô” cần undo và gửi server, mẫu phù hợp:
A. Command
B. Singleton
C. Global flag
5. Cách tốt nhất phản hồi yêu cầu nặng của designer:
A. Từ chối
B. Số liệu + phương án + prototype đo
C. Làm theo im lặng
🏋️ Bài tập thực hành
Viết tech design cho game match-3 hoặc idle bạn chọn: sơ đồ tầng, danh sách service + interface, FSM luồng game, định dạng cấu hình màn chơi, thiết kế lưu game, rủi ro kỹ thuật và kế hoạch đo hiệu năng. Viết bằng tiếng Anh nếu được (luyện cho môi trường quốc tế).
💡 Gợi ý lời giải
📚 Tài nguyên học tập
- Game Programming PatternsState, Command, Observer, Object Pool, Service LocatorSách miễn phí
- Cocos Creator 3.8 ManualAsset Bundle, scriptingTài liệu
✅ Tự đánh giá hoàn thành
- Vẽ kiến trúc tầng cho game của bạn
- Cài FSM có chuyển hợp lệ
- Định nghĩa 3 service interface
- Thiết kế pipeline cấu hình
- Viết TDD 2 trang