Phân tích kỹ thuật (1): Nền tảng, nến Nhật & xu hướng
Triết lý của phân tích kỹ thuật, các loại biểu đồ, giải phẫu nến, xu hướng, hỗ trợ – kháng cự và vai trò của khối lượng. Có công cụ tự tạo nến để đọc.
Phân tích kỹ thuật (PTKT) không dự đoán tương lai, mà đọc hành vi cung cầu thể hiện trên giá và khối lượng để tìm điểm vào/ra có xác suất tốt và cắt lỗ rõ ràng. Nó trả lời “khi nào” chứ không thay thế câu hỏi “mua gì” của phân tích cơ bản.
🎯 Mục tiêu học tập
- Nắm 3 tiền đề và giới hạn của PTKT
- Đọc được cây nến và phân loại cơ bản
- Nhận diện xu hướng tăng, giảm, đi ngang
- Vẽ đúng hỗ trợ và kháng cự
- Kết hợp khối lượng để xác nhận
Ba tiền đề và giới hạn
- Giá phản ánh tất cả: tin tức, kỳ vọng, tâm lý đều đã nằm trong giá.
- Giá vận động theo xu hướng: xu hướng có xu hướng tiếp diễn cho đến khi có dấu hiệu đảo chiều.
- Lịch sử lặp lại: hành vi con người tạo ra các mẫu hình tương tự.
PTKT là xác suất, không phải chắc chắn. Mọi tín hiệu đều có thể sai; vì vậy phải đi cùng quản trị rủi ro. Nó cũng khó áp dụng với cổ phiếu thanh khoản mỏng vì giá dễ bị tác động.
Phần này là tổng quan ngắn. Khoá riêng Phân tích kỹ thuật: Nến, Volume & Chỉ báo có 23 module chi tiết về từng cây nến, mô hình giá, volume (VSA), từng chỉ báo, cách nhìn nhận, và sai lầm thường mắc.
Giải phẫu cây nến
Mỗi cây nến cho biết 4 giá: mở – cao – thấp – đóng. Thân nến thể hiện cuộc đấu giữa mua và bán trong phiên; bóng nến thể hiện giá đã đi tới đâu nhưng bị đẩy lùi. Thân dài, bóng ngắn = một phía thắng thế; thân nhỏ, bóng dài = giằng co, bị từ chối ở mức giá cực trị.
Xu hướng, hỗ trợ và kháng cự
| Khái niệm | Cách nhận biết | Cách dùng |
|---|---|---|
| Xu hướng tăng | Đỉnh và đáy cao dần | Ưu tiên mua khi điều chỉnh về hỗ trợ |
| Xu hướng giảm | Đỉnh và đáy thấp dần | Tránh bắt đáy; chờ cấu trúc đổi chiều |
| Đi ngang | Dao động trong biên độ | Mua gần hỗ trợ, bán gần kháng cự, chờ phá vỡ |
| Hỗ trợ | Vùng giá từng khiến giá dừng giảm | Vùng mua tiềm năng, thủng là tín hiệu xấu |
| Kháng cự | Vùng giá từng khiến giá dừng tăng | Vùng bán/chốt lời, vượt là tín hiệu tốt |
Khối lượng: nhiên liệu của xu hướng
- Giá tăng kèm khối lượng tăng → xu hướng được xác nhận. Giá tăng mà khối lượng giảm dần → đà yếu.
- Phá vỡ (breakout) kèm khối lượng lớn đáng tin hơn phá vỡ khối lượng thấp.
- Khối lượng đột biến sau một đoạn tăng/giảm dài có thể báo hiệu cao trào (đỉnh/đáy tạm thời).
Biên độ ±7% (HOSE) khiến một phiên “tím” hoặc “xanh lơ” cắt cụt biên độ nến; thanh khoản mỏng dễ tạo tín hiệu giả. Luôn kiểm tra thanh khoản trước khi tin vào biểu đồ.
⚠️ Sai lầm thường mắc
Vì sao nguy hiểm: Tin tuyệt đối vào một mẫu hình rồi dồn tiền.
Cách làm đúng: Xem là xác suất, luôn có điểm cắt lỗ.
Vì sao nguy hiểm: Biểu đồ rối, quyết định cảm tính.
Cách làm đúng: Vẽ thành vùng, chỉ giữ vùng nổi bật.
Vì sao nguy hiểm: Cùng một nến ở đỉnh hay đáy ý nghĩa khác nhau.
Cách làm đúng: Luôn hỏi: xu hướng trước đó? vùng giá? khối lượng?
Vì sao nguy hiểm: Mua ngược xu hướng lớn.
Cách làm đúng: Đọc khung ngày/tuần trước khi vào lệnh khung nhỏ.
Vì sao nguy hiểm: Giá bị thao túng, tín hiệu giả.
Cách làm đúng: Giới hạn ở cổ phiếu đủ thanh khoản.
- PTKT = đọc cung – cầu trên giá và khối lượng, dựa trên xác suất.
- Nến có 4 giá: mở, cao, thấp, đóng; ý nghĩa phụ thuộc bối cảnh.
- Xu hướng tăng: đỉnh đáy cao dần; xu hướng giảm: thấp dần.
- Hỗ trợ/kháng cự là vùng, không phải đường duy nhất.
🧩 Tự kiểm tra (bấm để xem đáp án)
1. Nến có thân rất nhỏ, bóng trên và dưới dài nói lên điều gì?
2. Giá tăng nhưng khối lượng giảm dần. Ý nghĩa?
3. Kháng cự bị phá vỡ thường trở thành gì?
4. Vì sao nên đọc khung thời gian lớn trước?
🏋️ Bài tập thực hành
Mở 10 biểu đồ ngày của các cổ phiếu thanh khoản tốt. Với mỗi biểu đồ ghi: xu hướng, vùng hỗ trợ/kháng cự gần nhất, khối lượng xác nhận hay không. Không cần dự đoán mua/bán.
📚 Tài nguyên học tập
- TradingViewBiểu đồ và công cụ vẽ miễn phíCông cụ
- Japanese Candlestick Charting Techniques (Steve Nison)Sách kinh điển về nến NhậtSách
✅ Tự đánh giá hoàn thành
- Nêu được 3 tiền đề và giới hạn
- Đọc được nến theo 4 giá
- Nhận diện được xu hướng và vùng hỗ trợ/kháng cự
- Đã hoàn thành bài tập 10 biểu đồ