React từ cơ bản đến nâng cao
Trang chủ / Module 15
🎨 Module 15 / 22 · 4 ngày 📅 Tuần 8 ●●○○ Trung bình

Styling, design system và accessibility

So sánh các cách style (CSS Modules, Tailwind, CSS-in-JS), xây design system với token và variant, dùng headless UI, và những quy tắc accessibility bắt buộc.

TailwindCSS ModulesHeadless UIa11y
📌 Vì sao module này quan trọng

Giao diện đẹp mà không dùng được bằng bàn phím hay screen reader là giao diện hỏng với 15% người dùng — và ở nhiều thị trường là vi phạm pháp luật. Chọn cách style sai cũng ảnh hưởng hiệu năng (CSS-in-JS runtime) và khả năng dùng Server Components.

🎯 Mục tiêu học tập

  • Chọn được giải pháp styling phù hợp với dự án
  • Xây component có variant bằng Tailwind + cva
  • Dùng thư viện headless (Radix, React Aria) cho component phức tạp
  • Áp dụng quy tắc a11y: semantic HTML, label, focus, ARIA, contrast
  • Kiểm tra a11y bằng công cụ và bằng bàn phím

Các cách style

CáchƯuNhược
CSS ModulesCSS thuần, scoped, không runtimePhải đặt tên class, chuyển file qua lại
Tailwind CSSNhanh, nhất quán theo token, không runtime, CSS nhỏClass dài; cần kỷ luật tách component
CSS-in-JS runtime (styled-components, Emotion)Style động theo props dễTốn runtime, khó với Server Components/streaming; styled-components đã vào chế độ bảo trì
CSS-in-JS zero-runtime (vanilla-extract, Panda, StyleX)Có kiểu, không runtimeCấu hình build

Xu hướng hiện tại cho dự án mới: Tailwind (v4) hoặc CSS Modules, kèm headless component library.

Component có variant

import { cva, type VariantProps } from 'class-variance-authority';
import { twMerge } from 'tailwind-merge';

const button = cva('inline-flex items-center gap-2 rounded-md font-medium focus-visible:outline-2 disabled:opacity-50', {
  variants: {
    variant: { primary: 'bg-blue-600 text-white hover:bg-blue-700', ghost: 'hover:bg-gray-100', danger: 'bg-red-600 text-white' },
    size: { sm: 'h-8 px-3 text-sm', md: 'h-10 px-4', lg: 'h-12 px-6 text-lg' },
  },
  defaultVariants: { variant: 'primary', size: 'md' },
});

type Props = React.ComponentProps<'button'> & VariantProps<typeof button>;
export function Button({ variant, size, className, ...rest }: Props) {
  return <button className={twMerge(button({ variant, size }), className)} {...rest} />;
}

Design token (màu, khoảng cách, bo góc, font) định nghĩa một chỗ (CSS variables / theme Tailwind) để hỗ trợ dark mode và đổi thương hiệu. shadcn/ui là mẫu phổ biến: copy component vào dự án, dựng trên Radix + Tailwind.

Accessibility: quy tắc bắt buộc

  1. Dùng thẻ đúng nghĩa: <button> cho hành động, <a href> cho điều hướng. <div onClick> không focus được, không bấm được bằng Enter/Space, screen reader không biết là nút.
  2. Mọi input có label (<label htmlFor> hoặc aria-label). Placeholder không phải label.
  3. Ảnh có alt mô tả; ảnh trang trí alt="".
  4. Focus nhìn thấy được: không outline: none mà không thay thế; dùng :focus-visible.
  5. Modal: giữ focus bên trong, Esc để đóng, trả focus về nút mở. Dùng <dialog> gốc hoặc Radix Dialog.
  6. Thông báo động (toast, lỗi): role="alert" hoặc aria-live="polite".
  7. Contrast chữ tối thiểu 4.5:1 (WCAG AA). Không truyền thông tin chỉ bằng màu.
  8. Thứ tự heading hợp lý (h1 → h2 → h3), một h1 mỗi trang.
// ❌
<div className="btn" onClick={save}>Lưu</div>
// ✅
<button type="button" onClick={save}>Lưu</button>

// Nút chỉ có icon
<button aria-label="Xoá sản phẩm"><TrashIcon aria-hidden /></button>

Quy tắc số 1 của ARIA: không dùng ARIA nếu thẻ HTML gốc đã làm được. Component phức tạp (combobox, menu, date picker) hãy dùng Radix / React Aria / Ariakit thay vì tự viết.

Kiểm tra

  • Rút chuột, dùng Tab / Shift+Tab / Enter / Space / Esc / mũi tên đi hết luồng chính.
  • Bật screen reader (NVDA trên Windows, VoiceOver trên macOS) đọc thử một form.
  • Lighthouse / axe DevTools trên trình duyệt; eslint-plugin-jsx-a11y; @axe-core/playwright trong E2E test.
  • Test với Testing Library bằng getByRole — nếu không query được theo role thì screen reader cũng khó dùng.

🚩 Sai lầm hay gặp

  • <div onClick> thay cho button.
  • Xoá outline focus vì 'xấu'.
  • Tự viết dropdown/combobox từ đầu và bỏ qua điều khiển bàn phím.

🏋️ Bài tập thực hành

Bộ UI 10 component

Button, Input, Select, Checkbox, Dialog, Tabs, Toast, Tooltip, DropdownMenu, Card — có variant, dark mode qua CSS variables. Dialog/Dropdown/Tooltip dựng trên Radix. Chạy axe: 0 lỗi nghiêm trọng. Quay video dùng toàn bộ bằng bàn phím.

📚 Tài nguyên học tập

✅ Tự đánh giá hoàn thành

  • Tôi giải thích được ưu nhược của Tailwind, CSS Modules, CSS-in-JS
  • Tôi viết được component có variant an toàn kiểu
  • Tôi kể được 8 quy tắc a11y bắt buộc
  • Tôi kiểm tra được a11y bằng bàn phím và axe