Styling, design system và accessibility
So sánh các cách style (CSS Modules, Tailwind, CSS-in-JS), xây design system với token và variant, dùng headless UI, và những quy tắc accessibility bắt buộc.
Giao diện đẹp mà không dùng được bằng bàn phím hay screen reader là giao diện hỏng với 15% người dùng — và ở nhiều thị trường là vi phạm pháp luật. Chọn cách style sai cũng ảnh hưởng hiệu năng (CSS-in-JS runtime) và khả năng dùng Server Components.
🎯 Mục tiêu học tập
- Chọn được giải pháp styling phù hợp với dự án
- Xây component có variant bằng Tailwind +
cva - Dùng thư viện headless (Radix, React Aria) cho component phức tạp
- Áp dụng quy tắc a11y: semantic HTML, label, focus, ARIA, contrast
- Kiểm tra a11y bằng công cụ và bằng bàn phím
Các cách style
| Cách | Ưu | Nhược |
|---|---|---|
| CSS Modules | CSS thuần, scoped, không runtime | Phải đặt tên class, chuyển file qua lại |
| Tailwind CSS | Nhanh, nhất quán theo token, không runtime, CSS nhỏ | Class dài; cần kỷ luật tách component |
| CSS-in-JS runtime (styled-components, Emotion) | Style động theo props dễ | Tốn runtime, khó với Server Components/streaming; styled-components đã vào chế độ bảo trì |
| CSS-in-JS zero-runtime (vanilla-extract, Panda, StyleX) | Có kiểu, không runtime | Cấu hình build |
Xu hướng hiện tại cho dự án mới: Tailwind (v4) hoặc CSS Modules, kèm headless component library.
Component có variant
import { cva, type VariantProps } from 'class-variance-authority';
import { twMerge } from 'tailwind-merge';
const button = cva('inline-flex items-center gap-2 rounded-md font-medium focus-visible:outline-2 disabled:opacity-50', {
variants: {
variant: { primary: 'bg-blue-600 text-white hover:bg-blue-700', ghost: 'hover:bg-gray-100', danger: 'bg-red-600 text-white' },
size: { sm: 'h-8 px-3 text-sm', md: 'h-10 px-4', lg: 'h-12 px-6 text-lg' },
},
defaultVariants: { variant: 'primary', size: 'md' },
});
type Props = React.ComponentProps<'button'> & VariantProps<typeof button>;
export function Button({ variant, size, className, ...rest }: Props) {
return <button className={twMerge(button({ variant, size }), className)} {...rest} />;
}
Design token (màu, khoảng cách, bo góc, font) định nghĩa một chỗ (CSS variables / theme Tailwind) để hỗ trợ dark mode và đổi thương hiệu. shadcn/ui là mẫu phổ biến: copy component vào dự án, dựng trên Radix + Tailwind.
Accessibility: quy tắc bắt buộc
- Dùng thẻ đúng nghĩa:
<button>cho hành động,<a href>cho điều hướng.<div onClick>không focus được, không bấm được bằng Enter/Space, screen reader không biết là nút. - Mọi input có label (
<label htmlFor>hoặcaria-label). Placeholder không phải label. - Ảnh có
altmô tả; ảnh trang tríalt="". - Focus nhìn thấy được: không
outline: nonemà không thay thế; dùng:focus-visible. - Modal: giữ focus bên trong, Esc để đóng, trả focus về nút mở. Dùng
<dialog>gốc hoặc Radix Dialog. - Thông báo động (toast, lỗi):
role="alert"hoặcaria-live="polite". - Contrast chữ tối thiểu 4.5:1 (WCAG AA). Không truyền thông tin chỉ bằng màu.
- Thứ tự heading hợp lý (h1 → h2 → h3), một
h1mỗi trang.
// ❌
<div className="btn" onClick={save}>Lưu</div>
// ✅
<button type="button" onClick={save}>Lưu</button>
// Nút chỉ có icon
<button aria-label="Xoá sản phẩm"><TrashIcon aria-hidden /></button>
Quy tắc số 1 của ARIA: không dùng ARIA nếu thẻ HTML gốc đã làm được. Component phức tạp (combobox, menu, date picker) hãy dùng Radix / React Aria / Ariakit thay vì tự viết.
Kiểm tra
- Rút chuột, dùng Tab / Shift+Tab / Enter / Space / Esc / mũi tên đi hết luồng chính.
- Bật screen reader (NVDA trên Windows, VoiceOver trên macOS) đọc thử một form.
- Lighthouse / axe DevTools trên trình duyệt;
eslint-plugin-jsx-a11y;@axe-core/playwrighttrong E2E test. - Test với Testing Library bằng
getByRole— nếu không query được theo role thì screen reader cũng khó dùng.
🚩 Sai lầm hay gặp
<div onClick>thay cho button.- Xoá outline focus vì 'xấu'.
- Tự viết dropdown/combobox từ đầu và bỏ qua điều khiển bàn phím.
🏋️ Bài tập thực hành
Button, Input, Select, Checkbox, Dialog, Tabs, Toast, Tooltip, DropdownMenu, Card — có variant, dark mode qua CSS variables. Dialog/Dropdown/Tooltip dựng trên Radix. Chạy axe: 0 lỗi nghiêm trọng. Quay video dùng toàn bộ bằng bàn phím.
📚 Tài nguyên học tập
-
Tailwind CSSTài liệuDocs
-
React AriaHook/Component a11y của AdobeLibrary
-
WAI-ARIA Authoring PracticesMẫu chuẩn cho từng widgetDocs
✅ Tự đánh giá hoàn thành
- Tôi giải thích được ưu nhược của Tailwind, CSS Modules, CSS-in-JS
- Tôi viết được component có variant an toàn kiểu
- Tôi kể được 8 quy tắc a11y bắt buộc
- Tôi kiểm tra được a11y bằng bàn phím và axe