Testing React: Vitest, Testing Library, MSW và Playwright
Chiến lược test cho frontend, test hành vi thay vì chi tiết cài đặt, mock API bằng MSW, test hook, test component có Suspense/Query, E2E bằng Playwright và đưa vào CI.
Test frontend kém thường có hai dạng: không có test nào, hoặc rất nhiều test kiểm tra state nội bộ và vỡ mỗi lần refactor. Test tốt mô phỏng cách người dùng dùng ứng dụng — cho bạn dám refactor và dám nâng cấp React/thư viện.
🎯 Mục tiêu học tập
- Chọn đúng tầng test: unit, component/integration, E2E
- Viết test component bằng Testing Library theo role và text
- Mock network bằng MSW thay vì mock từng hàm fetch
- Test hook, component dùng TanStack Query, form
- Viết E2E bằng Playwright và chạy trong CI
Chiến lược: Testing Trophy
| Tầng | Công cụ | Kiểm tra | Tỷ trọng |
|---|---|---|---|
| Static | TypeScript, ESLint | Lỗi kiểu, quy tắc hooks, a11y | Luôn bật |
| Unit | Vitest | Hàm thuần, reducer, hook logic | Vừa |
| Integration (component) | Vitest + Testing Library + MSW | Một màn hình/tính năng với API giả | Nhiều nhất |
| E2E | Playwright | Luồng quan trọng trên trình duyệt thật | Ít, chọn lọc |
Nguyên tắc của Testing Library: "Test càng giống cách phần mềm được dùng, càng cho bạn nhiều tự tin." Không test state nội bộ, tên class, số lần render.
Cài đặt Vitest + Testing Library
// vite.config.ts
export default defineConfig({
plugins: [react()],
test: { environment: 'jsdom', setupFiles: ['./src/test/setup.ts'], globals: true },
});
// src/test/setup.ts
import '@testing-library/jest-dom/vitest';
import { server } from './msw-server';
beforeAll(() => server.listen({ onUnhandledRequest: 'error' }));
afterEach(() => server.resetHandlers());
afterAll(() => server.close());
Test component theo hành vi
import { render, screen } from '@testing-library/react';
import userEvent from '@testing-library/user-event';
test('thêm và đánh dấu xong một việc', async () => {
const user = userEvent.setup();
render(<TodoApp />);
await user.type(screen.getByRole('textbox', { name: /việc cần làm/i }), 'Mua sữa');
await user.click(screen.getByRole('button', { name: /thêm/i }));
const item = screen.getByRole('checkbox', { name: 'Mua sữa' });
await user.click(item);
expect(item).toBeChecked();
expect(screen.getByText(/0 việc còn lại/i)).toBeInTheDocument();
});
| Thứ tự ưu tiên query | Ghi chú |
|---|---|
getByRole(role, { name }) | Ưu tiên số 1, đồng thời kiểm tra a11y |
getByLabelText, getByPlaceholderText, getByText | Theo những gì người dùng thấy |
getByTestId | Cuối cùng, khi không có cách nào khác |
getBy ném lỗi nếu không có; queryBy trả null (dùng để khẳng định không tồn tại); findBy chờ bất đồng bộ.
Mock API bằng MSW
// src/test/handlers.ts
import { http, HttpResponse, delay } from 'msw';
export const handlers = [
http.get('/api/products', async ({ request }) => {
const page = new URL(request.url).searchParams.get('page') ?? '1';
await delay(50);
return HttpResponse.json({ items: [{ id: 'p1', name: 'Áo thun', price: 199000 }], page: Number(page) });
}),
];
export const server = setupServer(...handlers);
function renderWithClient(ui: React.ReactElement) {
const qc = new QueryClient({ defaultOptions: { queries: { retry: false } } }); // tắt retry trong test
return render(<QueryClientProvider client={qc}>{ui}</QueryClientProvider>);
}
test('hiển thị lỗi khi API hỏng', async () => {
server.use(http.get('/api/products', () => new HttpResponse(null, { status: 500 })));
renderWithClient(<ProductList />);
expect(await screen.findByRole('alert')).toHaveTextContent(/không tải được/i);
});
MSW chặn ở tầng network nên component dùng fetch, axios hay Query đều test được như nhau. Cùng bộ handler dùng được cho dev (mock backend chưa xong), Storybook và test.
Test hook và reducer
import { renderHook, act } from '@testing-library/react';
test('useDebouncedValue', () => {
vi.useFakeTimers();
const { result, rerender } = renderHook(({ v }) => useDebouncedValue(v, 300), { initialProps: { v: 'a' } });
rerender({ v: 'ab' });
expect(result.current).toBe('a');
act(() => vi.advanceTimersByTime(300));
expect(result.current).toBe('ab');
vi.useRealTimers();
});
test('cartReducer cộng dồn khi thêm trùng', () => {
const s1 = cartReducer(initial, { type: 'added', item: shirt });
const s2 = cartReducer(s1, { type: 'added', item: shirt });
expect(s2.items[0].qty).toBe(2);
expect(s1.items[0].qty).toBe(1); // bản cũ không bị mutate
});
E2E với Playwright
import { test, expect } from '@playwright/test';
test('khách mua hàng thành công', async ({ page }) => {
await page.goto('/products');
await page.getByRole('link', { name: 'Áo thun' }).click();
await page.getByRole('button', { name: 'Thêm vào giỏ' }).click();
await page.getByRole('link', { name: /giỏ hàng \(1\)/i }).click();
await page.getByRole('button', { name: 'Thanh toán' }).click();
await expect(page.getByRole('heading', { name: 'Đặt hàng thành công' })).toBeVisible();
});
- E2E chỉ cho 5-15 luồng sống còn (đăng nhập, mua hàng, tạo nội dung chính). Chạy trên mỗi PR với bản build preview.
- Tạo dữ liệu qua API thay vì qua UI để test nhanh và độc lập; lưu trạng thái đăng nhập bằng
storageState. - Thêm
@axe-core/playwrightđể quét a11y; visual regression bằngtoHaveScreenshotcho component quan trọng.
Đưa vào CI
# .github/workflows/ci.yml
name: ci
on: [pull_request]
jobs:
test:
runs-on: ubuntu-latest
steps:
- uses: actions/checkout@v4
- uses: actions/setup-node@v4
with: { node-version: 22, cache: npm }
- run: npm ci
- run: npm run typecheck && npm run lint
- run: npx vitest run --coverage
- run: npx playwright install --with-deps chromium
- run: npm run build && npx playwright test
🚩 Sai lầm hay gặp
- Test chi tiết cài đặt (
expect(component.state.count)) → vỡ khi refactor dù hành vi đúng. - Dùng
getByTestIdkhắp nơi — bỏ lỡ cơ hội kiểm tra a11y. - Không tắt retry của Query trong test → test lỗi chờ rất lâu.
- Dùng
waitForbọc cả hành động; chỉ nên chờ khẳng định. Ưu tiênfindBy.
🏋️ Bài tập thực hành
Viết 20+ test integration (danh sách, lọc, giỏ hàng, form đặt hàng, lỗi API) với MSW, 10 unit test cho reducer/hook, 3 E2E Playwright. Đưa vào GitHub Actions, bắt buộc pass trước khi merge.
📚 Tài nguyên học tập
-
Testing Library — ReactTài liệuDocs
-
MSWMock Service WorkerLibrary
-
PlaywrightE2EDocs
-
Kent C. Dodds — Common mistakes with RTLBài nên đọcBlog
✅ Tự đánh giá hoàn thành
- Tôi giải thích được Testing Trophy và vì sao integration test chiếm nhiều nhất
- Tôi viết test bằng
getByRolevàuserEvent - Tôi mock API bằng MSW, kể cả trường hợp lỗi
- Tôi viết được E2E Playwright và chạy trong CI