English for IT
Trang chủ / Module 12
🤝 Module 12 / 20 · 6 ngày 📅 Tuần 9-10 ●●●○ Khó

Làm việc với khách hàng & stakeholder: yêu cầu, kỳ vọng, nói "không"

Khai thác yêu cầu từ khách hàng không chuyên, quản lý kỳ vọng, nói "không" kèm phương án, xử lý scope creep và change request, báo tin xấu, viết báo cáo tình trạng hằng tuần — tình huống hằng ngày của dev outsource.

ClientRequirementsExpectationsScope creepBad news
📌 Vì sao module này quan trọng

Với dev ở công ty outsource hay làm freelance, khách hàng nước ngoài trả lương cho bạn. Khả năng trao đổi trực tiếp với khách — không cần BA hay PM dịch hộ — là yếu tố khiến bạn được giao vai trò lead và lương cao hơn hẳn. Thói quen "Yes, we can do it" của văn hoá phục vụ là nguyên nhân hàng đầu của dự án trễ, vượt ngân sách và mất khách. Người chuyên nghiệp nói "yes, and here's what it costs".

🎯 Mục tiêu học tập

  • Đặt câu hỏi khai thác yêu cầu theo mục tiêu kinh doanh, không theo tính năng
  • Quản lý kỳ vọng ngay từ đầu: phạm vi, thời gian, những gì không làm
  • Nói "không" hoặc "chưa" kèm phương án thay thế
  • Xử lý scope creep và change request bằng ngôn ngữ trung lập
  • Báo tin xấu cho khách hàng theo cấu trúc rõ ràng; viết weekly status report
🎧 Cách học trang này

Bấm 🔊 cạnh mỗi câu để nghe, nói theo 3 lần. Với hội thoại, bấm ▶ Nghe cả đoạn. Lần đọc thứ hai, bật 🙈 Làm mờ tiếng Việt ở thanh bên để tự dịch trong đầu trước khi xem nghĩa (chạm vào chữ mờ để hiện).


Khai thác yêu cầu từ khách hàng

Mẫu câu tiếng AnhNghĩa & khi nào dùng
Could you walk me through how your team does this today?Anh mô tả giúp nhóm anh hiện làm việc này thế nào?
What's the biggest pain point in the current process?Điểm khó chịu nhất của quy trình hiện tại là gì?
What would success look like six months from now?Sáu tháng nữa, thế nào là thành công?
How will you measure whether this is working?Anh đo hiệu quả bằng cách nào?
Who are the end users, and how tech-savvy are they?Người dùng cuối là ai, rành công nghệ đến mức nào?
Is there a specific date driving this deadline?Có sự kiện cụ thể nào quyết định hạn chót không?
If we could only deliver one thing by launch, what would it be?Nếu chỉ kịp giao một thứ trước launch, đó là gì?
Are there any systems we need to integrate with?Có hệ thống nào cần tích hợp không?
Could you show me an example of what you have in mind?Anh cho tôi xem ví dụ về điều anh hình dung?
Let me summarise what I've heard, and you tell me what I've missed.Tôi tóm tắt điều đã nghe, anh bổ sung chỗ thiếu.

Nói "không" — mà khách vẫn hài lòng

Tình huốngCâu nóiKỹ thuật
Yêu cầu không kịpWe can't deliver all of this by the 15th, but we can deliver the core checkout flow, and add the loyalty points two weeks later. Would that work?"Không" + phương án
Ý tưởng không tốtI understand why that's appealing. My concern is that it would slow down the page for every user. Could we try ... instead?Ghi nhận → lo ngại → đề xuất
Ngoài chuyên mônThat's outside our area of expertise, and I don't want to give you a half-baked solution. I can recommend someone who specialises in it.Trung thực
Chưa quyết đượcI don't want to commit to that before checking with the team. I'll get back to you by Thursday.Câu giờ có hạn
Ép giảm giá / thời gianWe can reduce the timeline, but only by reducing the scope or adding people. Which would you prefer?Tam giác dự án
💡 "Yes, and..." thay vì "Yes" hay "No"

Yes, we can add that. It'll add about a week, so the launch would move to the 22nd. Alternatively, we could keep the date and move the reporting page to phase two. Bạn không từ chối — bạn trao quyền quyết định kèm cái giá rõ ràng cho khách.

Scope creep & change request

Mẫu câu tiếng AnhNghĩa & khi nào dùng
That sounds like a new requirement rather than a change to the existing one.Nghe như yêu cầu mới hơn là thay đổi yêu cầu cũ.
Happy to add it. Let me look at how it affects the timeline and budget, and I'll send you an estimate.Sẵn lòng thêm. Để tôi xem ảnh hưởng tiến độ, chi phí rồi gửi ước tính.
Just so we're aligned, this wasn't part of the original scope we agreed on in the SOW.Để thống nhất: phần này không nằm trong phạm vi đã ký trong SOW.
We can treat this as a change request and prioritise it for the next phase.Ta xem đây là change request và ưu tiên cho giai đoạn sau.
Could we swap it for something of similar size that's lower priority?Đổi nó lấy một hạng mục cỡ tương đương ít ưu tiên hơn được không?
I want to make sure we deliver what's most valuable to you first.Tôi muốn đảm bảo giao phần giá trị nhất cho anh trước.

Báo tin xấu cho khách hàng

🎤 Báo trễ lịch do lỗi tích hợp (gọi điện)

Hi Sarah, thanks for making time. I want to give you an update on the payment integration, and I'm afraid it's not good news.

We won't be able to launch on the 15th as planned. During testing, we found that the payment provider's API handles refunds differently from what's in their documentation. We've confirmed it with their support team.

The impact is that refunds would fail for about 5% of orders, so we don't think it's safe to go live yet.

Here's what we propose: we've already started on a fix, and we expect to finish testing by the 20th. In the meantime, we could launch on the 15th with refunds handled manually by your support team, if that works for you. Or we keep everything together and launch on the 22nd.

Which option would you prefer? I'll send a written summary right after this call.

🔍 Cấu trúc: báo trước là tin xấu → sự thật → nguyên nhân (không đổ lỗi) → tác động → các lựa chọn → hỏi quyết định → xác nhận bằng văn bản.
Mẫu câu tiếng AnhNghĩa & khi nào dùng
I'm afraid we've run into a problem with ...Tôi e là chúng tôi gặp vấn đề với ...
I wanted to let you know as early as possible.Tôi muốn báo anh sớm nhất có thể.
I take full responsibility for this, and here's what we're doing to fix it.Tôi chịu trách nhiệm hoàn toàn, và đây là cách chúng tôi khắc phục.
To make sure this doesn't happen again, we've ...Để không lặp lại, chúng tôi đã ...
I completely understand your frustration.Tôi hoàn toàn hiểu sự bực bội của anh.

Weekly status report

📄 Báo cáo tuần gửi khách hàng
Subject: [Atlas] Weekly status — week of Oct 20

Overall status: 🟡 At risk (was 🟢 last week)

Highlights
- Checkout redesign is live on staging and ready for your review.
- Page load time improved from 3.2s to 1.4s.

In progress
- Payment provider integration (70%) — see risk below.

Risks / issues
- Refund API behaves differently from the docs. Impact: possible 1-week delay.
  Mitigation: working with their support; decision needed from you by Friday (options in the attached note).

Next week
- Finish payment integration, start UAT with your team.

Decisions needed from you
1. Launch option A or B (see note) — by Fri, Oct 24.
2. Sign-off on the checkout design — by Wed, Oct 22.

Tự kiểm tra

🧩 Tự kiểm tra: nói câu tiếng Anh trước, rồi mới mở đáp án
1 Hỏi mục tiêu thay vì tính năng

What would success look like for you six months after launch?

2 Từ chối khéo: không kịp mọi thứ, đề xuất ưu tiên

We can't deliver everything by the 15th, but we can deliver the core flow and add the rest two weeks later. Would that work for you?

3 Phát hiện scope creep, nói trung lập

That sounds like a new requirement. Happy to add it — let me check how it affects the timeline and send you an estimate.

4 Mở đầu cuộc gọi báo tin xấu

Thanks for making time. I'm afraid I have some bad news about the release, and I wanted to let you know as early as possible.

5 Khách ép rút ngắn thời gian

We can shorten the timeline, but only by reducing scope or adding people. Which would you prefer?

🏋️ Bài tập thực hành

Mô phỏng 3 cuộc gọi khách hàng

Nhờ trợ lý AI hoặc bạn bè đóng vai khách hàng trong 3 tình huống: (1) buổi kickoff khai thác yêu cầu cho một app đặt lịch spa, (2) khách đòi thêm tính năng giữa sprint, (3) bạn phải báo trễ 1 tuần. Mỗi cuộc 10 phút, ghi âm. Sau đó viết email tóm tắt sau mỗi cuộc gọi và một weekly status report. Prompt gợi ý: "Role-play as a demanding but fair client from Australia. Speak naturally, push back on my answers, and give me feedback on my English at the end."

🎙️ Phòng luyện nói

Chọn một đề, bấm ghi âm, nói 1-3 phút không nhìn ghi chú, rồi nghe lại. Tự chấm: rõ ý chưa? âm cuối có bật không? có dùng mẫu câu trong module không? Bản ghi chỉ nằm trên trình duyệt của bạn, không gửi đi đâu.

  1. Run the first ten minutes of a kickoff call: ask about goals, users, deadline and priorities.
  2. Tell a client you can't deliver everything by their date, and offer two options.
  3. Deliver bad news about a one-week delay using the structure in this module.
0:00

📚 Tài nguyên học tập

✅ Tự đánh giá hoàn thành

  • Khai thác yêu cầu theo mục tiêu, người dùng và thước đo thành công
  • Nói "không" luôn kèm phương án và cái giá rõ ràng
  • Xử lý scope creep bằng ngôn ngữ trung lập, có ước tính
  • Báo tin xấu đúng cấu trúc và xác nhận lại bằng văn bản
  • Viết weekly status report có rủi ro và quyết định cần khách đưa ra