Khởi nghiệp thực chiến: tính đủ trước khi mở
Phần lớn cửa hàng đóng cửa không phải vì ý tưởng tồi mà vì những con số chưa bao giờ được tính: tiền mặt bằng ăn hết lãi, giá bán nhầm giữa “lời 30%” và “biên lợi nhuận 30%”, đông khách mà vẫn lỗ, hết tiền ở tháng thứ tư. Khoá học đi qua mọi tiêu chí cần tính và cần cân nhắc trước khi bỏ tiền, theo thứ tự bạn sẽ gặp ngoài đời, kèm công cụ tính và một ví dụ xuyên suốt: An (đã tính toán) và Bình (làm theo cảm giác) cùng mở quán cà phê, cùng số vốn, kết cục rất khác nhau. Mỗi module có bảng so sánh hai cách làm để bạn thấy con số nào tạo ra khác biệt.
Học với ý tưởng kinh doanh thật của bạn. Mỗi module: đọc khái niệm → xem An và Bình xử lý cùng một quyết định → nhập số của bạn vào công cụ → làm bài tập. Hết khoá, bạn có một kế hoạch kinh doanh 1 trang với vốn, giá, điểm hoà vốn, dòng tiền 18 tháng, 3 kịch bản và tiêu chí dừng lỗ (module 16). Nhãn 🟢 Nên làm 🟡 Cân nhắc 🔴 Tránh đánh dấu mức khuyến nghị cho từng lựa chọn.
🗺️ Lộ trình đề xuất
| Bạn là... | Nên học | Thời gian |
|---|---|---|
| Sắp mở quán/ cửa hàng (F&B, bán lẻ, dịch vụ) | Toàn bộ theo thứ tự, trọng tâm 3–6, 8–10, 12, 14 | 3–4 tuần |
| Bán hàng online (sàn TMĐT, TikTok Shop, website) | 1–7, 8, 11, 12–14 (case shop online), 15–16 | 2–3 tuần |
| Startup công nghệ/ SaaS | 1–2, 5–7, 10 (đồng sáng lập), 12–14 (case SaaS), 16 | 2–3 tuần |
| Muốn kinh doanh nhỏ vốn ít (xe đẩy, đồ ăn, dịch vụ tại nhà) | 1, 4, 5, 8, 17 (10 ngành bóc tách sẵn), rồi 6 và 13 | 3–5 ngày |
| Đã mở, đang lỗ hoặc thiếu tiền | 5, 6, 4, 13 (tiêu chí dừng lỗ), 15 | 1 tuần |
📘 17 Module
Phần 0 · Sự thật & chuẩn bị
🧭 Sự thật về khởi nghiệp và bạn đã thật sự sẵn sàng chưa
Bao nhiêu doanh nghiệp sống sót, vì sao phần lớn thất bại, và vì sao các lý do đó đều quy về những con số có thể tính trước. Sáu tiêu chí sẵn sàng (tài chính cá nhân, kinh nghiệm ngành, khả năng chịu lỗ, thời gian, gia đình, kỹ năng bán) và công cụ tự chấm điểm. Gặp An và Bình, hai nhân vật đi cùng bạn suốt khoá.
✓🔍 Kiểm chứng ý tưởng và thị trường trước khi bỏ tiền
Ước lượng nhu cầu từ dưới lên (đếm người, đếm khách đối thủ) thay vì “thị trường cà phê hàng tỷ đô”. Năm cách kiểm chứng rẻ: đếm traffic, ngồi quán đối thủ, phỏng vấn khách đúng cách, bán thử, nhận đặt trước. Bảng phân tích đối thủ và tiêu chí để biết ý tưởng không đạt.
Phần 1 · Những con số bắt buộc
💰 Vốn khởi nghiệp: đầu tư ban đầu, vốn lưu động, dự phòng và quỹ bù lỗ
Vốn khởi nghiệp không chỉ là tiền sửa sang và mua máy. Năm phần của vốn: đầu tư ban đầu, vốn lưu động, dự phòng phát sinh, quỹ bù lỗ những tháng đầu, quỹ chi phí cố định. So sánh bảng vốn của An và Bình: vì sao Bình có nhiều tiền hơn mà còn ít “tiền thở” hơn.
✓🏷️ Chi phí, giá bán và biên lợi nhuận: lời 30% khác biên 30%
Phân loại chi phí, tính giá vốn một sản phẩm tới từng cái ly, sai lầm “cộng 30% là lời 30%”, ba cách định giá, phí kênh bán (app giao đồ ăn, sàn TMĐT, thanh toán) ăn vào biên lợi nhuận, và các tỷ lệ chuẩn (giá vốn, nhân sự, mặt bằng trên doanh thu) để biết mô hình có khoẻ không.
✓⚖️ Điểm hoà vốn, biên an toàn và thời gian hoàn vốn
Con số quan trọng nhất trước khi ký hợp đồng thuê: cần bao nhiêu khách mỗi ngày để không lỗ. Công thức, biểu đồ An và Bình, biên an toàn, phân tích độ nhạy (thay đổi nào kéo điểm hoà vốn xuống nhiều nhất) và thời gian hoàn vốn.
✓⏳ Dòng tiền và runway: có lãi trên giấy vẫn có thể hết tiền
Vì sao doanh nghiệp có lãi vẫn phá sản: tồn kho, công nợ, trả nợ gốc, thuế, mùa vụ. Chu kỳ chuyển đổi tiền mặt cho shop bán hàng, runway và burn rate, bảng dự báo dòng tiền theo tháng, biểu đồ tiền mặt của An và Bình, và năm quy tắc quản lý tiền cho chủ nhỏ.
✓📦 Unit economics: lãi mỗi đơn, CAC, LTV cho bán online và startup
Với shop online và startup, câu hỏi không phải “bán được bao nhiêu” mà “mỗi đơn, mỗi khách để lại bao nhiêu sau mọi chi phí”. Bóc lãi một đơn trên sàn (phí sàn, đóng gói, trợ ship, hoàn hàng), chi phí có một khách (CAC), giá trị vòng đời (LTV), tỷ lệ LTV/CAC và thời gian hoàn CAC, ví dụ SaaS.
Phần 2 · Pháp lý, mặt bằng, con người, marketing
📜 Pháp lý và thuế: hộ kinh doanh hay công ty, giấy phép, hợp đồng
Chọn hình thức kinh doanh (hộ kinh doanh, công ty TNHH, cổ phần) theo trách nhiệm tài sản, thuế, kế toán, khả năng gọi vốn. Thuế của hộ kinh doanh theo % doanh thu từng ngành, những thay đổi lớn từ 2026 (bỏ thuế khoán, kê khai, hoá đơn từ máy tính tiền), giấy phép con hay bị quên, và bảo hiểm khi thuê người.
✓📍 Mặt bằng: chọn địa điểm, tiền thuê tối đa, hợp đồng và bẫy sang nhượng
Mặt bằng là quyết định khó sửa nhất: khoá chi phí cố định lớn nhất trong nhiều năm. Bảng chấm điểm địa điểm, công thức tiền thuê tối đa chịu được, 12 điều khoản hợp đồng phải đọc, bẫy sang nhượng, và các mô hình ít phụ thuộc mặt bằng (kiosk, bếp trên mây, online trước).
✓👥 Con người: chi phí thật của nhân viên, lương của chính bạn và đồng sáng lập
Một nhân viên lương 6,5 triệu tốn bao nhiêu thật sự, cần tạo ra bao nhiêu doanh thu để “tự nuôi mình”. Xếp ca theo lưu lượng khách, kết hợp toàn thời gian và bán thời gian. Vì sao phải trả lương cho chính mình. Chia cổ phần với đồng sáng lập: vai trò, góp vốn và góp công, vesting, điều khoản rút lui.
✓📣 Marketing khai trương và giữ chân: đo được, không đốt tiền
Kênh nào hiệu quả cho cửa hàng địa phương và shop online, cách đo từng kênh, vì sao khai trương giảm giá sâu thường tạo đám đông một tuần rồi biến mất, cách tính giá trị của một khách quen và chương trình giữ chân đơn giản.
Phần 3 · Kịch bản, rủi ro & nguồn vốn
🎛️ Kế hoạch tài chính 3 kịch bản, độ nhạy và stress test
Một con số dự báo luôn sai; ba kịch bản cho bạn khoảng có thể xảy ra. Xây kịch bản tốt, cơ sở, xấu cho quán của An, biểu đồ tiền mặt, xếp hạng biến nào ảnh hưởng lợi nhuận nhiều nhất, và quy tắc vàng: kế hoạch phải sống sót được kịch bản xấu.
✓🛑 Rủi ro, nguồn vốn và tiêu chí dừng lỗ
Danh sách rủi ro theo xác suất × tác động và cách giảm thiểu. So sánh nguồn vốn: tiết kiệm, vay ngân hàng, vay người thân, vay tiêu dùng, vay nóng, nhà đầu tư, đặt trước. Viết tiêu chí dừng lỗ trước khi mở để không rơi vào bẫy chi phí chìm.
Phần 4 · So sánh thực chiến & hành động
⚔️ So sánh thực chiến: người đã tính toán và người chưa tính toán qua 4 mô hình
Tổng kết toàn bộ khoá thành so sánh trực diện. Quán cà phê của An và Bình qua 18 tháng, rồi ba mô hình khác: shop online (bẫy tồn kho), spa (bẫy gói trả trước), startup phần mềm (bẫy xây sản phẩm trước khi có khách). Bảng 15 tiêu chí và công cụ mô phỏng để bạn tự nhập hai cấu hình.
✓📊 90 ngày đầu: bảng chỉ số hằng tuần, kế hoạch so với thực tế, điều chỉnh
Sau khai trương, kế hoạch trở thành thước đo. Bảng 8 chỉ số theo dõi mỗi tuần, cách so kế hoạch với thực tế và tìm nguyên nhân chênh lệch (khách, giá, giá vốn), nhịp họp tuần 30 phút và cây quyết định tối ưu, chuyển đổi hay dừng.
✓🏁 Kế hoạch kinh doanh 1 trang, checklist 40 điểm trước khi mở và dự án tổng kết
Gom toàn bộ con số đã tính thành một trang mà bạn, gia đình và ngân hàng đều đọc được. Checklist 40 điểm trước khi ký hợp đồng thuê và trước khai trương. Đề bài dự án tổng kết và tiêu chí tự chấm.
Phần 5 · Thực hành theo ngành
🛠️ Công cụ tương tác
🧭 Mức sẵn sàng khởi nghiệp
Tài chính cá nhân, kinh nghiệm ngành, thời gian, gia đình → điểm và cảnh báo. (Module 1)
💰 Vốn khởi nghiệp
Đầu tư ban đầu + vốn lưu động + dự phòng phát sinh + quỹ chi phí cố định. (Module 3)
🏷️ Giá bán & biên lợi nhuận
Giá vốn, phí sàn/ giao hàng → giá bán đúng, markup vs margin. (Module 4)
⚖️ Điểm hoà vốn
Khách/ ngày, doanh thu hoà vốn, biên an toàn, thời gian hoàn vốn. (Module 5)
⏳ Dòng tiền & runway
Tiền còn lại theo tháng, tháng hết tiền, nhu cầu vốn bổ sung. (Module 6)
📦 Unit economics
Lãi mỗi đơn, CAC, LTV, LTV/CAC, thời gian hoàn CAC. (Module 7)
👥 Chi phí thật một nhân viên
Lương + bảo hiểm + tháng 13 + ăn + khác → chi phí/ tháng và doanh thu cần tạo ra. (Module 10)
🧮 An vs Bình: mô phỏng 18 tháng
Nhập hai cấu hình quán, xem tiền mặt và tháng hết tiền. (Module 14)
🧾 Bóc tách mô hình nhỏ
Giá, nguyên liệu, hao hụt, phí, thuế, giờ công → lợi nhuận, thu nhập/ giờ so với làm thuê. (Module 17)