Tài chính & Kế toán (Finance & Accounting)
Thuật ngữ và mẫu câu cho kế toán–tài chính: hoá đơn, công nợ, báo cáo tài chính, ngân sách, dự báo, đối chiếu, kiểm toán và trao đổi với sếp, khách hàng, kiểm toán viên.
Tài chính là ngành mà một từ sai có thể thành một con số sai. Revenue khác profit, accounts payable khác accounts receivable, accrual khác cash. Học chính xác thuật ngữ và các mẫu câu "báo cáo con số" giúp bạn trình bày kết quả rõ ràng với người không chuyên.
🎯 Mục tiêu học tập
- Dùng đúng 14+ thuật ngữ cốt lõi của ngành tài chính - kế toán
- Nhận ra và dùng các từ viết tắt thường gặp trong email, hợp đồng, báo cáo
- Xử lý các tình huống giao tiếp điển hình bằng mẫu câu chuẩn
- Viết được văn bản/email mẫu của ngành bằng thông tin thật của bạn
- Tránh các lỗi tiếng Anh người Việt hay mắc trong ngành này
Bấm 🔊 cạnh mỗi câu để nghe, nói theo 3 lần. Với hội thoại, bấm ▶ Nghe cả đoạn. Lần đọc thứ hai, bật 🙈 Làm mờ tiếng Việt ở thanh bên để tự dịch trong đầu trước khi xem nghĩa (chạm vào chữ mờ để hiện).
Thuật ngữ cốt lõi
Mỗi thuật ngữ dưới đây kèm một câu ví dụ trong ngữ cảnh thật của ngành tài chính - kế toán. Bấm 🔊 nghe, nhắc lại cả câu, rồi tự đặt một câu về công việc của bạn.
| Mẫu câu tiếng Anh | Nghĩa & khi nào dùng | Ví dụ |
|---|---|---|
| invoice | hoá đơn (đòi tiền) | We sent the invoice on the first of the month, payable within thirty days. |
| receipt | biên lai | Please keep the receipt for expense claims. |
| accounts payable (AP) | công nợ phải trả | Accounts payable increased by 12% this quarter. |
| accounts receivable (AR) | công nợ phải thu | Several customers have overdue accounts receivable. |
| balance sheet | bảng cân đối kế toán | The balance sheet shows total assets and liabilities. |
| income statement (P&L) | báo cáo kết quả kinh doanh | The income statement shows a net profit of $2 million. |
| cash flow | dòng tiền | Cash flow has been tight since March. |
| depreciation | khấu hao | Depreciation of equipment is recorded monthly. |
| budget / forecast | ngân sách / dự báo | We are $50,000 over budget this quarter. |
| variance | chênh lệch (so với kế hoạch) | Please explain the variance between actual and budgeted costs. |
| reconcile | đối chiếu | We reconcile bank statements every month. |
| audit | kiểm toán | The external auditors will start the audit next week. |
| overdue | quá hạn | This payment is thirty days overdue. |
| write off | xoá sổ | The company wrote off the bad debt. |
Từ viết tắt thường gặp
| Viết tắt | Nghĩa |
|---|---|
| P&L | profit and loss - báo cáo lãi lỗ |
| YoY | year over year - so với cùng kỳ năm trước |
| QoQ | quarter over quarter |
| EBITDA | lợi nhuận trước lãi vay, thuế, khấu hao |
| VAT | value added tax - thuế giá trị gia tăng |
| GAAP/IFRS | chuẩn mực kế toán |
| CAPEX/OPEX | chi phí đầu tư / chi phí vận hành |
| FY | fiscal year - năm tài chính |
Mẫu câu theo tình huống
| Mẫu câu tiếng Anh | Nghĩa & khi nào dùng |
|---|---|
| Revenue grew by 8% year over year, reaching $12 million. | Báo cáo doanh thu. |
| Net profit fell short of the forecast by about 3%. | Lợi nhuận thấp hơn dự báo. |
| The main reason for the variance is higher raw material costs. | Giải thích chênh lệch. |
| Could you send me the supporting documents for this expense? | Xin chứng từ. |
| Payment is due within thirty days of the invoice date. | Điều khoản thanh toán. |
| This invoice is overdue. Could you please arrange payment this week? | Nhắc nợ lịch sự. |
| We need to reconcile these figures before the month-end close. | Đối chiếu trước kết sổ. |
| The audit found no material misstatements. | Kết quả kiểm toán. |
| Let me walk you through the cash flow statement. | Trình bày báo cáo. |
| We expect to stay within budget for the rest of the year. | Cam kết ngân sách. |
Hội thoại thực tế
How did we do this quarter compared with the budget?
Quý này so với ngân sách ta thế nào?
Revenue was 5% above budget, but operating costs were also 7% higher.
Doanh thu cao hơn ngân sách 5%, nhưng chi phí vận hành cũng cao hơn 7%.
What's driving the cost increase?
Điều gì làm chi phí tăng?
Mostly logistics. Shipping rates went up in May, and we had more rush orders.
Chủ yếu là logistics. Giá vận chuyển tăng tháng 5 và có nhiều đơn gấp hơn.
And how is cash flow looking?
Còn dòng tiền thế nào?
It's stable, but accounts receivable are rising. Three major customers are more than forty-five days overdue.
Ổn định, nhưng công nợ phải thu đang tăng. Ba khách lớn quá hạn hơn bốn mươi lăm ngày.
Please prepare a collection plan and present it on Friday.
Hãy lập kế hoạch thu hồi công nợ và trình bày thứ Sáu.
Văn bản mẫu dùng ngay
Sao chép, thay phần trong [ngoặc vuông] bằng thông tin của bạn. Hãy chỉnh lại giọng văn cho phù hợp với người nhận.
Subject: Payment reminder - Invoice #[number] Dear [Name], I hope this message finds you well. Our records show that invoice #[number] for [amount], issued on [date], was due on [due date] and remains unpaid. Could you please arrange payment by [new date]? If you have already made the payment, please send me the transfer confirmation so we can update our records. If there is any issue with the invoice, please let me know and we will be glad to help. Thank you for your cooperation. Best regards, [Your name] Accounts Receivable
Lỗi người Việt hay mắc & tự kiểm tra
| Đừng nói | Hãy nói | Vì sao |
|---|---|---|
| ❌ The revenue is profit. | ✅ Revenue is total income; profit is what remains after costs. | Hai khái niệm khác nhau. |
| ❌ We must pay the bill before deadline. | ✅ We must pay the invoice before the due date. | Bill/ invoice, due date. |
| ❌ The cost was increased 10%. | ✅ Costs rose by 10%. | Rise không bị động; thêm 'by'. |
| ❌ Please give me the report soon. | ✅ Could you send me the report by Friday? | Cụ thể thời hạn. |
| ❌ Our company is profitable of 2 million. | ✅ Our company made a profit of 2 million. | Collocation: make a profit. |
1 Báo cáo: doanh thu tăng 8% so với năm trước
Revenue grew by 8% year over year.
2 Nhắc nợ lịch sự
Could you please arrange payment this week?
3 AP và AR khác nhau thế nào?
AP: tiền mình phải trả; AR: tiền khách phải trả mình.
4 EBITDA nghĩa là
lợi nhuận trước lãi vay, thuế, khấu hao
🏋️ Bài tập thực hành
(1) Chép 12 thuật ngữ vào Anki: mặt trước là nghĩa tiếng Việt, mặt sau là câu ví dụ tiếng Anh. (2) Đổi vai hội thoại trong module, nói to rồi ghi âm. (3) Viết lại văn bản mẫu bằng một tình huống thật trong công việc của bạn (hoặc tình huống giả định), 80-120 từ. (4) Nhờ AI/đồng nghiệp đóng vai khách hàng hoặc đối tác và nói chuyện 5 phút với ít nhất 8 thuật ngữ của module. (5) Cuối tuần: nói 2 phút "Một ngày làm việc của tôi" bằng từ vựng ngành tài chính - kế toán.
🎙️ Phòng luyện nói
Chọn một đề, bấm ghi âm, nói 1-3 phút không nhìn ghi chú, rồi nghe lại. Tự chấm: rõ ý chưa? âm cuối có bật không? có dùng mẫu câu trong module không? Bản ghi chỉ nằm trên trình duyệt của bạn, không gửi đi đâu.
- Explain to a non-finance colleague the difference between revenue, profit, and cash flow.
- Present a short quarterly result: revenue, cost, profit, and one risk.
📚 Tài nguyên học tập
-
InvestopediaGiải thích thuật ngữ tài chínhTra cứu
-
Cambridge DictionaryTra nghĩa, ví dụ và phát âm US/UKTừ điển
-
BBC Learning English — Business EnglishBài nghe và từ vựng tiếng Anh công sởVideo
✅ Tự đánh giá hoàn thành
- Hiểu và dùng được 12 thuật ngữ cốt lõi của ngành tài chính - kế toán
- Biết nghĩa các từ viết tắt trong bảng
- Nói trôi chảy hội thoại mẫu khi đổi vai
- Viết được văn bản mẫu bằng thông tin riêng
- Làm đúng ≥ 80% bài tự kiểm tra