Logistics & Xuất nhập khẩu (Logistics, Import-Export)
Thuật ngữ vận tải quốc tế: shipment, freight, bill of lading, customs clearance, Incoterms, chứng từ xuất nhập khẩu, theo dõi lô hàng và xử lý chậm trễ.
Xuất nhập khẩu là ngành chứng từ và thời hạn. Một từ sai trong điều khoản giao hàng (FOB hay CIF) có thể chuyển hàng triệu đồng chi phí từ bên này sang bên kia. Người làm cần đọc hiểu chứng từ, hỏi đúng thông tin với forwarder/hải quan và thông báo trễ hàng rõ ràng, có số liệu.
🎯 Mục tiêu học tập
- Dùng đúng 14+ thuật ngữ cốt lõi của ngành logistics - xuất nhập khẩu
- Nhận ra và dùng các từ viết tắt thường gặp trong email, hợp đồng, báo cáo
- Xử lý các tình huống giao tiếp điển hình bằng mẫu câu chuẩn
- Viết được văn bản/email mẫu của ngành bằng thông tin thật của bạn
- Tránh các lỗi tiếng Anh người Việt hay mắc trong ngành này
Bấm 🔊 cạnh mỗi câu để nghe, nói theo 3 lần. Với hội thoại, bấm ▶ Nghe cả đoạn. Lần đọc thứ hai, bật 🙈 Làm mờ tiếng Việt ở thanh bên để tự dịch trong đầu trước khi xem nghĩa (chạm vào chữ mờ để hiện).
Thuật ngữ cốt lõi
Mỗi thuật ngữ dưới đây kèm một câu ví dụ trong ngữ cảnh thật của ngành logistics - xuất nhập khẩu. Bấm 🔊 nghe, nhắc lại cả câu, rồi tự đặt một câu về công việc của bạn.
| Mẫu câu tiếng Anh | Nghĩa & khi nào dùng | Ví dụ |
|---|---|---|
| shipment | lô hàng | Your shipment will leave the port on Monday. |
| shipper / consignee | người gửi hàng / người nhận hàng | The consignee must present the bill of lading. |
| freight | cước vận chuyển, hàng hoá vận chuyển | Ocean freight rates have increased this month. |
| bill of lading (B/L) | vận đơn | The original bill of lading is required to release the cargo. |
| commercial invoice | hoá đơn thương mại | Please attach the commercial invoice and the packing list. |
| packing list | phiếu đóng gói | The packing list must match the actual cargo. |
| customs clearance | thông quan | Customs clearance usually takes two to three days. |
| duty / tariff | thuế nhập khẩu / biểu thuế | Import duties are paid by the buyer under these terms. |
| certificate of origin (C/O) | giấy chứng nhận xuất xứ | A C/O is needed to claim a preferential tariff. |
| container (FCL / LCL) | container (nguyên / ghép) | We booked a 20-foot container, FCL. |
| freight forwarder | công ty giao nhận | Our forwarder handles all customs documents. |
| lead time | thời gian từ đặt đến giao | The lead time for this item is six weeks. |
| demurrage | phí lưu container quá hạn | Late pickup may result in demurrage charges. |
| ETD / ETA | dự kiến khởi hành / dự kiến đến | ETD is 12 June and ETA is 28 June. |
Từ viết tắt thường gặp
| Viết tắt | Nghĩa |
|---|---|
| FOB | Free On Board - người bán chịu cước đến khi hàng lên tàu |
| CIF | Cost, Insurance and Freight - gồm giá hàng, bảo hiểm, cước |
| EXW | Ex Works - giao tại xưởng |
| DAP/DDP | giao tại địa điểm / giao đã nộp thuế |
| B/L | bill of lading |
| L/C | letter of credit - thư tín dụng |
| HS code | mã số hàng hoá |
| TEU | đơn vị container 20 feet |
Mẫu câu theo tình huống
| Mẫu câu tiếng Anh | Nghĩa & khi nào dùng |
|---|---|
| Could you confirm the ETD and ETA for this shipment? | Hỏi lịch trình. |
| Which Incoterms do you prefer, FOB or CIF? | Hỏi điều kiện giao hàng. |
| Please send me the draft bill of lading for confirmation. | Xác nhận vận đơn nháp. |
| The goods are held at customs pending inspection. | Hàng bị giữ ở hải quan. |
| We need the certificate of origin before we can clear the cargo. | Yêu cầu chứng từ. |
| The vessel has been delayed by three days due to bad weather. | Báo trễ tàu. |
| Can you arrange pickup from our factory on Thursday? | Đặt lấy hàng. |
| What is the total landed cost per unit? | Hỏi tổng chi phí về kho. |
| The container will be delivered to your warehouse by truck. | Giao đến kho. |
| Please keep us updated on the status of the shipment. | Yêu cầu cập nhật. |
Hội thoại thực tế
Hello, this is Anna from Pacific Trading. We're expecting container MSKU1234 on the twentieth. Do you have an update?
Chào, Anna từ Pacific Trading. Chúng tôi chờ container MSKU1234 vào ngày hai mươi. Có cập nhật không?
Yes, I'm afraid the vessel has been delayed. The new ETA is the twenty-fourth.
Có, tiếc là tàu bị chậm. ETA mới là ngày hai mươi tư.
That's four days later. What's the reason?
Chậm bốn ngày. Lý do là gì?
There was congestion at the transshipment port. We're monitoring it closely.
Có ùn tắc tại cảng trung chuyển. Chúng tôi đang theo dõi sát.
We have a production schedule depending on these materials. Can the goods be unloaded immediately upon arrival?
Chúng tôi có kế hoạch sản xuất phụ thuộc nguyên liệu này. Hàng có thể dỡ ngay khi đến không?
We'll prioritize customs clearance and arrange trucking in advance. I'll send you daily updates.
Chúng tôi sẽ ưu tiên thông quan và đặt xe trước. Tôi sẽ gửi cập nhật mỗi ngày.
Văn bản mẫu dùng ngay
Sao chép, thay phần trong [ngoặc vuông] bằng thông tin của bạn. Hãy chỉnh lại giọng văn cho phù hợp với người nhận.
Subject: Shipment delay notice - B/L [number] Dear [Name], I am writing to inform you that shipment [B/L number] (container [number]) has been delayed. - Original ETA: [date] - Revised ETA: [date] - Reason: [e.g., port congestion / vessel schedule change] We are working with the carrier and customs agent to minimise the impact. We will arrange priority clearance and delivery upon arrival, and will keep you updated every [24 hours]. We apologise for the inconvenience. Please contact me if you would like to discuss alternative arrangements. Best regards, [Your name]
Lỗi người Việt hay mắc & tự kiểm tra
| Đừng nói | Hãy nói | Vì sao |
|---|---|---|
| ❌ The goods will go on the 5th. | ✅ The goods will be shipped on the 5th. / The vessel will depart on the 5th. | Dùng ship/depart. |
| ❌ We export to Japan since 2019. | ✅ We have been exporting to Japan since 2019. | Present Perfect Continuous. |
| ❌ Please give me the document of customs. | ✅ Please send me the customs documents. | Customs documents. |
| ❌ The price is FOB include freight. | ✅ The price is CIF. (CIF includes freight and insurance) | FOB không gồm cước tàu, hiểu đúng Incoterms. |
| ❌ Delivery time is 30 days lead. | ✅ The lead time is 30 days. | Collocation: lead time. |
1 Hỏi điều kiện giao hàng
Which Incoterms do you prefer, FOB or CIF?
2 Thông báo tàu trễ
The vessel has been delayed by three days due to bad weather.
3 B/L nghĩa là
bill of lading - vận đơn
4 Yêu cầu cập nhật lô hàng
Please keep us updated on the status of the shipment.
🏋️ Bài tập thực hành
(1) Chép 12 thuật ngữ vào Anki: mặt trước là nghĩa tiếng Việt, mặt sau là câu ví dụ tiếng Anh. (2) Đổi vai hội thoại trong module, nói to rồi ghi âm. (3) Viết lại văn bản mẫu bằng một tình huống thật trong công việc của bạn (hoặc tình huống giả định), 80-120 từ. (4) Nhờ AI/đồng nghiệp đóng vai khách hàng hoặc đối tác và nói chuyện 5 phút với ít nhất 8 thuật ngữ của module. (5) Cuối tuần: nói 2 phút "Một ngày làm việc của tôi" bằng từ vựng ngành logistics - xuất nhập khẩu.
🎙️ Phòng luyện nói
Chọn một đề, bấm ghi âm, nói 1-3 phút không nhìn ghi chú, rồi nghe lại. Tự chấm: rõ ý chưa? âm cuối có bật không? có dùng mẫu câu trong module không? Bản ghi chỉ nằm trên trình duyệt của bạn, không gửi đi đâu.
- Call a forwarder and ask for the ETA, the Incoterms, and the documents needed for customs.
- Inform a customer that their shipment is delayed. Give the reason, the new date and an action plan.
📚 Tài nguyên học tập
-
ICC — Incoterms rulesThông tin chính thức về IncotermsChính thức
-
Cambridge DictionaryTra nghĩa, ví dụ và phát âm US/UKTừ điển
-
BBC Learning English — Business EnglishBài nghe và từ vựng tiếng Anh công sởVideo
✅ Tự đánh giá hoàn thành
- Hiểu và dùng được 12 thuật ngữ cốt lõi của ngành logistics - xuất nhập khẩu
- Biết nghĩa các từ viết tắt trong bảng
- Nói trôi chảy hội thoại mẫu khi đổi vai
- Viết được văn bản mẫu bằng thông tin riêng
- Làm đúng ≥ 80% bài tự kiểm tra