CFA® Level I → III
Trang chủ / Từ điển thuật ngữ

📖 Từ điển thuật ngữ CFA

138 thuật ngữ thường gặp (tiếng Việt / tiếng Anh), gõ để lọc.

Thuật ngữTiếng Anh / viết tắtGiải thích
Alpha JensenJensen's alphaPhần lợi suất vượt CAPM.
Black–LittermanBlack–LittermanKết hợp lợi suất cân bằng thị trường và quan điểm nhà đầu tư.
Bài tự luậnConstructed responseDạng bài viết tay/ gõ tại Level III.
Bán khốngShort sellingBán chứng khoán đi vay để mua lại sau với giá thấp hơn.
Bản tuyên bố chính sách đầu tưInvestment policy statement (IPS)Tài liệu mục tiêu, ràng buộc, chính sách đầu tư.
Chi phí vốn bình quân gia quyềnWeighted average cost of capital (WACC)Chi phí vốn trung bình theo cơ cấu nợ/ vốn chủ.
Chi phí vốn chủ sở hữuCost of equityLợi suất yêu cầu của cổ đông, thường tính qua CAPM.
Chiến lược vòng đệmCollarLong put + short call để giới hạn lỗ và lãi.
Chênh lệch tín dụngCredit spreadPhần bù lợi suất cho rủi ro tín dụng.
Chênh lệch điều chỉnh quyền chọnOption-adjusted spread (OAS)Spread sau khi loại giá trị quyền chọn nhúng.
Chính sách tiền tệMonetary policyĐiều chỉnh lãi suất, cung tiền bởi ngân hàng trung ương.
Chính sách tài khóaFiscal policyChi tiêu và thuế của chính phủ.
Chất lượng lợi nhuậnEarnings qualityMức độ lợi nhuận phản ánh hiệu quả bền vững.
Chỉ số DeltaDeltaĐộ nhạy giá quyền chọn theo giá tài sản cơ sở.
Chỉ số GammaGammaĐộ nhạy của delta theo giá tài sản cơ sở.
Chỉ số ThetaThetaĐộ nhạy giá quyền chọn theo thời gian.
Chỉ số trọng số giáPrice-weighted indexTrọng số theo giá cổ phiếu (ví dụ Dow Jones).
Chỉ số trọng số vốn hóaMarket-cap weighted indexTrọng số theo vốn hóa thị trường.
Chỉ số VegaVegaĐộ nhạy giá quyền chọn theo biến động.
Chứng khoán thế chấpMortgage-backed security (MBS)Chứng khoán được bảo đảm bởi khoản vay thế chấp.
CompositeCompositeTập hợp các danh mục cùng chiến lược dùng để báo cáo hiệu suất theo GIPS.
Cán cân thanh toánBalance of paymentsGhi chép giao dịch của quốc gia với phần còn lại của thế giới.
Cơ sở dồn tíchAccrual accountingGhi nhận doanh thu/ chi phí khi phát sinh, không theo tiền mặt.
Cạnh tranh độc quyềnMonopolistic competitionNhiều người bán sản phẩm khác biệt, tự do gia nhập.
Cấu trúc vốnCapital structureTỷ lệ nợ và vốn chủ tài trợ cho doanh nghiệp.
Duration hiệu dụngEffective durationĐộ nhạy giá cho trái phiếu có quyền chọn nhúng.
Duration MacaulayMacaulay durationThời gian đáo hạn bình quân có trọng số theo PV dòng tiền.
Duration điều chỉnhModified durationĐộ nhạy giá theo lợi suất: ΔP/P ≈ −MD×Δy.
Dòng tiền từ hoạt động kinh doanhCash flow from operations (CFO)Dòng tiền từ hoạt động chính.
Dòng tiền tự do cho cổ đôngFree cash flow to equity (FCFE)Dòng tiền dành riêng cho cổ đông.
Dòng tiền tự do cho doanh nghiệpFree cash flow to the firm (FCFF)Dòng tiền dành cho mọi nhà cung cấp vốn.
GIPSGlobal Investment Performance StandardsChuẩn tự nguyện toàn cầu về trình bày hiệu suất đầu tư công bằng và có thể so sánh.
Giá trị chịu rủi roValue at risk (VaR)Mức lỗ tối đa ở độ tin cậy cho trước trong kỳ.
Giá trị doanh nghiệpEnterprise value (EV)Vốn hóa + nợ ròng + cổ phiếu ưu đãi + lợi ích thiểu số.
Giá trị hiện tại thuầnNet present value (NPV)Tổng dòng tiền chiết khấu trừ vốn đầu tư; chấp nhận dự án nếu NPV > 0.
Giá trị pp-valueMức ý nghĩa nhỏ nhất tại đó bác bỏ H₀.
Giá trị thời gian của tiềnTime value of money (TVM)Một đồng hôm nay có giá trị hơn một đồng tương lai do khả năng sinh lãi.
Hiệu ứng định đoạtDisposition effectBán sớm cổ phiếu lãi, giữ cổ phiếu lỗ.
Hoán đổi lãi suấtInterest rate swapTrao đổi dòng tiền lãi cố định lấy thả nổi.
Hệ số biến thiênCoefficient of variation (CV)σ ÷ trung bình, đo rủi ro trên một đơn vị lợi suất.
Hệ số giá trên thu nhậpPrice-to-earnings (P/E)Giá ÷ EPS.
Hệ số SharpeSharpe ratio(R − Rf) ÷ σ.
Hệ số thanh toán lãiInterest coverageEBIT ÷ chi phí lãi vay.
Hệ số thông tinInformation ratioLợi suất chủ động ÷ tracking error.
Hệ số TreynorTreynor ratio(R − Rf) ÷ β.
Hồi quy tuyến tínhLinear regressionMô hình quan hệ tuyến tính giữa biến phụ thuộc và biến độc lập.
Hợp nhất mua lạiAcquisition methodGộp báo cáo theo giá trị hợp lý khi mua.
Hợp đồng kỳ hạnForward contractCam kết mua/ bán ở giá định trước tại thời điểm tương lai.
Hợp đồng tương laiFutures contractForward tiêu chuẩn hóa, giao dịch trên sàn, ký quỹ hằng ngày.
Khoảng tin cậyConfidence intervalKhoảng ước lượng chứa tham số với xác suất cho trước.
Khả năng chịu rủi roAbility to take riskNăng lực tài chính chịu lỗ; khách quan.
Khấu hao số dư giảm dầnDeclining balancePhương pháp khấu hao nhanh ở đầu đời tài sản.
Kiểm định giả thuyếtHypothesis testingQuy trình dùng mẫu để bác bỏ hay không bác bỏ H₀.
Ký quỹMarginVốn tự có tối thiểu khi vay mua chứng khoán.
Lãi cộng dồnAccrued interestLãi đã phát sinh từ kỳ trả coupon gần nhất.
Lãi suất giao ngaySpot rateLãi suất zero-coupon cho một kỳ hạn.
Lãi suất hiệu dụng nămEffective annual rate (EAR)Lãi suất sau khi tính ghép lãi: (1 + r/m)^m − 1.
Lãi suất kỳ hạnForward rateLãi suất ngầm định cho kỳ vay trong tương lai.
Lãi suất trung lậpNeutral rateLãi suất không kích thích cũng không kìm hãm kinh tế.
Lợi suất giữHolding period return (HPR)(Giá cuối − giá đầu + thu nhập) ÷ giá đầu.
Lợi suất hiện hànhCurrent yieldCoupon năm ÷ giá.
Lợi suất theo thời gianTime-weighted return (TWR)Loại bỏ ảnh hưởng dòng tiền vào/ra; chuẩn đánh giá nhà quản lý.
Lợi suất theo tiềnMoney-weighted return (MWR)IRR của dòng tiền; chịu ảnh hưởng thời điểm nạp/ rút.
Lợi suất đến đáo hạnYield to maturity (YTM)Lãi suất chiết khấu làm PV dòng tiền bằng giá trái phiếu.
Lợi thế thương mạiGoodwillPhần giá mua vượt giá trị hợp lý tài sản ròng xác định được.
Mua bán lạiRepoBán chứng khoán kèm cam kết mua lại, thực chất là vay có bảo đảm.
Mô hình Black–Scholes–MertonBlack–Scholes–Merton (BSM)Mô hình định giá quyền chọn châu Âu.
Mô hình chiết khấu cổ tứcDividend discount model (DDM)Giá trị cổ phiếu = PV cổ tức tương lai.
Mô hình GordonGordon growth modelV = D₁/(r − g).
Mô hình nhân tốFactor modelGiải thích lợi suất bằng các nhân tố rủi ro.
Mô hình nhị phânBinomial modelCây giá với hai nhánh để định giá quyền chọn/ trái phiếu.
Mô hình định giá tài sản vốnCapital asset pricing model (CAPM)E(R) = Rf + β(E(Rm) − Rf).
Mức sẵn sàng chịu rủi roWillingness to take riskThái độ tâm lý với rủi ro.
Ngang giá lãi suất có bảo hiểmCovered interest rate parity (CIRP)F/S = (1 + i_d)/(1 + i_f) nếu không có chênh lệch giá.
Ngang giá mua – bánPut–call parityc + X/(1+r)^T = p + S.
Ngang giá sức muaPurchasing power parity (PPP)Tỷ giá điều chỉnh theo chênh lệch lạm phát.
Nghĩa vụ ủy thácFiduciary dutyNghĩa vụ hành động vì lợi ích tốt nhất của khách hàng, trung thành và cẩn trọng.
Nhập sau xuất trướcLast-in, first-out (LIFO)Giả định hàng nhập sau bán trước; cho COGS cao khi giá tăng.
Nhập trước xuất trướcFirst-in, first-out (FIFO)Giả định hàng nhập trước bán trước.
Pha loãng EPSDilutiveThương vụ làm EPS của bên mua giảm.
Phân bổ rủi ro cân bằngRisk parityPhân bổ sao cho đóng góp rủi ro các tài sản bằng nhau.
Phân bổ tài sản chiến lượcStrategic asset allocation (SAA)Tỷ trọng dài hạn mục tiêu.
Phân bổ tài sản chiến thuậtTactical asset allocation (TAA)Lệch ngắn hạn so với SAA.
Phân phối chuẩnNormal distributionPhân phối hình chuông đối xứng xác định bởi trung bình và σ.
Phân rã hiệu suấtPerformance attributionPhân tích nguồn gốc lợi suất chủ động.
Phân tích DuPontDuPont analysisTách ROE thành biên lợi nhuận, vòng quay tài sản, đòn bẩy.
Phí hiệu suấtCarried interestPhần lợi nhuận GP nhận sau khi vượt hurdle.
Phòng ngừa miễn nhiễmImmunizationKhớp duration tài sản–nghĩa vụ để bảo vệ trước thay đổi lãi suất.
Phương sai thay đổiHeteroskedasticityPhương sai sai số không đồng nhất.
Quy tắc chi tiêu YaleYale spending ruleKết hợp chi tiêu năm trước điều chỉnh lạm phát và tỷ lệ theo giá trị quỹ.
Quyền chọnOptionQuyền (không phải nghĩa vụ) mua/ bán tài sản ở giá thực hiện.
Quyền chọn bánPut optionQuyền bán tài sản ở giá thực hiện.
Quyền chọn muaCall optionQuyền mua tài sản ở giá thực hiện.
Quản trị công tyCorporate governanceHệ thống kiểm soát, trách nhiệm giữa HĐQT, ban điều hành, cổ đông.
R bình phươngR²Tỷ lệ biến thiên của Y được giải thích bởi mô hình.
Rủi ro trả nợ trướcPrepayment riskRủi ro người vay trả nợ sớm ở MBS.
Sai lầm loại IType I errorBác bỏ H₀ đúng; xác suất = mức ý nghĩa α.
Sai lầm loại IIType II errorKhông bác bỏ H₀ sai; xác suất β, power = 1 − β.
Sai số chuẩnStandard errorĐộ lệch chuẩn của trung bình mẫu: σ/√n.
Sai số theo dõiTracking errorĐộ lệch chuẩn của lợi suất chủ động.
Soft dollarsSoft dollarsHoa hồng giao dịch dùng trả cho nghiên cứu/ dịch vụ; phải có lợi cho khách hàng và công bố.
Thiên kiến neoAnchoringQuá phụ thuộc vào thông tin ban đầu.
Thiên kiến tự tin quá mứcOverconfidenceĐánh giá quá cao kiến thức và khả năng dự báo.
Thiếu hụt thực thiImplementation shortfallChênh lệch giữa danh mục lý thuyết và thực tế do chi phí giao dịch.
Thiểu số độc quyềnOligopolyVài người bán lớn phụ thuộc lẫn nhau.
Thu nhập thặng dưResidual income (RI)Lợi nhuận trừ chi phí vốn chủ sở hữu.
Thuế hoãn lạiDeferred taxChênh lệch tạm thời giữa kế toán và thuế.
Thông tin trọng yếu chưa công bốMaterial nonpublic information (MNPI)Thông tin có thể ảnh hưởng đáng kể đến giá và chưa công khai; cấm giao dịch dựa vào hoặc tiết lộ.
Thặng dư người tiêu dùngConsumer surplusChênh lệch giữa mức sẵn lòng trả và giá thực trả.
Thị trường hiệu quảEfficient market hypothesis (EMH)Giá phản ánh thông tin: dạng yếu, bán mạnh, mạnh.
Tiêu chuẩn đạo đức và hành xử nghề nghiệpCode & StandardsBộ quy tắc của CFA Institute gồm 7 Standards: Professionalism, Integrity of Capital Markets, Duties to Clients, Duties to Employers, Investment Analysis, Conflicts of Interest, Responsibilities as Member/Candidate.
Trái phiếu có quyền mua lạiCallable bondNgười phát hành có quyền mua lại sớm.
Tách biệt thông tinFirewall / Information barrierRào chắn ngăn thông tin nhạy cảm lan giữa các bộ phận để quản lý xung đột lợi ích.
Tính phù hợpSuitabilityKhuyến nghị đầu tư phải phù hợp mục tiêu, rủi ro, ràng buộc của khách hàng (IPS).
Tăng EPS ngayAccretiveThương vụ làm EPS của bên mua tăng.
Tổn thất vô íchDeadweight lossMất mát phúc lợi do méo mó thị trường (thuế, độc quyền).
Tổng sản phẩm quốc nộiGross domestic product (GDP)Giá trị thị trường hàng hóa dịch vụ cuối cùng sản xuất trong nước.
Tự tương quanSerial correlationSai số tương quan theo thời gian.
Tỷ suất hoàn vốn nội bộInternal rate of return (IRR)Lãi suất làm NPV bằng 0.
Tỷ suất vốn hóaCap rateNOI ÷ giá trị bất động sản.
Vốn tư nhânPrivate equity (PE)Đầu tư vốn vào công ty chưa niêm yết.
Đa cộng tuyếnMulticollinearityBiến độc lập tương quan mạnh với nhau; làm sai số chuẩn tăng.
Đường biên hiệu quảEfficient frontierTập danh mục có lợi suất tối đa cho mỗi mức rủi ro.
Đường cong lợi suấtYield curveQuan hệ lợi suất theo kỳ hạn.
Đường thị trường chứng khoánSecurity market line (SML)Quan hệ lợi suất yêu cầu theo beta.
Đường thị trường vốnCapital market line (CML)Đường kết hợp tài sản phi rủi ro và danh mục thị trường.
Đầu tư thay thếAlternative investmentsBất động sản, PE, hedge fund, hàng hóa, hạ tầng.
Đầu tư theo nghĩa vụLiability-driven investing (LDI)Thiết kế danh mục để đáp ứng nghĩa vụ.
Định lý BayesBayes' theoremCập nhật xác suất dựa trên thông tin mới.
Định lý giới hạn trung tâmCentral limit theorem (CLT)Trung bình mẫu lớn xấp xỉ phân phối chuẩn bất kể phân phối gốc.
Đối tác hạn chếLimited partner (LP)Nhà đầu tư góp vốn vào quỹ PE.
Đối tác quản lýGeneral partner (GP)Người quản lý quỹ PE.
Độ co giãn của cầuPrice elasticity of demandPhần trăm thay đổi lượng cầu ÷ phần trăm thay đổi giá.
Độ lệchSkewnessMức bất đối xứng của phân phối.
Độ lệch chuẩnStandard deviationCăn bậc hai phương sai, đo độ phân tán.
Độ lồiConvexityMức độ cong của quan hệ giá–lợi suất.
Độ nhọnKurtosisMức đuôi dày so với phân phối chuẩn; excess kurtosis = kurtosis − 3.
Độc quyềnMonopolyMột người bán; có quyền định giá, sản lượng thấp hơn cạnh tranh.