CFA® Level I → III
Trang chủ / Phần 5 · Level III / Module 30
⚙️ Module 30 / 34 · 2,5 tuần Level III

Level III · Equity Portfolio Management, Derivatives Overlays và Currency Management

Chiến lược cổ phiếu thụ động/ chủ động (replication, factor, long-short, 130/30), đo lường chủ động (active share, TE), core-satellite, derivatives overlay (điều chỉnh beta, collar, synthetic) và quản lý rủi ro tiền tệ (hedge ratio, chi phí hedge).

Active shareCore-satelliteBeta adjustCollarFX hedging
📌 Vì sao module này quan trọng

Level III yêu cầu bạn thực thi chiến lược: điều chỉnh beta bằng futures, thiết kế collar không tốn phí, quyết định có hedge tiền tệ không và hedge bao nhiêu. Bài tính ngắn, nhưng lập luận phải gắn với IPS.

🎯 Mục tiêu học tập

  • So sánh cách xây danh mục cổ phiếu thụ động và chủ động
  • Dùng active share, tracking error để đánh giá
  • Tính số futures để điều chỉnh beta
  • Thiết kế collar, protective put, covered call
  • Chọn chính sách hedge tiền tệ và ước tính chi phí

🟡 Danh mục cổ phiếu thụ động và chủ động

CáchMô tảĐiểm lưu ý
Full replicationMua toàn bộ chỉ số theo trọng sốSai lệch nhỏ nhất; chi phí cao với chỉ số lớn
Stratified samplingChia ô theo nhóm (ngành, cỡ) rồi chọn đại diệnSai lệch trung bình, chi phí thấp
OptimizationTối thiểu hoá tracking error theo nhân tố rủi roPhụ thuộc mô hình
Active (value/ growth/ GARP/ momentum/ quality)Chọn cổ phiếu theo phong cáchRủi ro style drift
Long–short / 130/30Bán khống để tài trợ thêm vị thế muaTăng breadth, hao phí giao dịch; giảm ràng buộc long-only (TC ↑)
Factor / smart betaTilt nhân tố có hệ thốngChu kỳ nhân tố
  • Active share > ~60% thường coi là chủ động thực sự; tracking error cao → rủi ro so với benchmark.
  • Core–satellite: lõi thụ động/ enhanced rẻ + vệ tinh chủ động có alpha kỳ vọng.
  • Chọn manager: quy trình đầu tư, nhất quán phong cách, đội ngũ, phí; kiểm tra bằng returns-based style analysis và holdings-based.

🔴 Derivatives overlay: điều chỉnh beta và tạo vị thế tổng hợp

Số futures = [(β_mục tiêu − β_hiện tại) ÷ β_futures] × [Giá trị danh mục ÷ (Giá futures × hệ số nhân)]

Danh mục 100 triệu, β = 1,1; muốn β = 0,8. Giá trị một hợp đồng (giá × hệ số nhân) = 1.000.000; β_futures = 1,0 → N = (0,8 − 1,1) ÷ 1,0 × 100.000.000 ÷ 1.000.000 = -30 (bán 30 hợp đồng).

  • Equitizing cash: giữ tiền mặt nhưng mua futures để có đầy đủ exposure; synthetic: tài sản + future cash tương đương.
  • Transition: giảm rủi ro lệch exposure khi đổi manager bằng futures.
  • Protective put: bảo vệ sàn (trả premium); covered call: thu premium, hạn chế lãi trên; collar: long put + short call → chi phí ròng bằng 0 nếu premium bù trừ.
Collar không chi phí: giới hạn lỗ và lãi (giả định premium bù trừ)-46.4-27.8-9.289.2827.846.4607692108124140Giá cổ phiếu cuối kỳLãi/ lỗCollar: put X=90, short call X=115Chỉ giữ cổ phiếu
Collar đổi lấy sàn lỗ (−10) bằng trần lãi (+15): phù hợp nhà đầu tư cần bảo vệ nhưng chấp nhận hạn chế lãi.
Mục tiêuCông cụHệ quả
Tăng beta tạm thờiMua futuresRủi ro tăng, chi phí thấp
Giảm beta tạm thờiBán futuresKhông phải bán cổ phiếu (thuế, giao dịch)
Tạo thu nhậpCovered callHạn chế lãi trên
Bảo vệ sànProtective putTrả premium
Bảo vệ không tốn phíCollarHạn chế lãi trên

🔴 Quản lý rủi ro tiền tệ

Hedged return ≈ Local return + (i_domestic − i_foreign) (phòng ngừa bằng forward, xấp xỉ theo CIRP)

Nhà đầu tư USD (lãi suất USD 4%) giữ tài sản EUR (lãi suất EUR 2%), lợi suất nội tệ EUR 6%. Hedge hoàn toàn bằng forward bán EUR: lợi suất ≈ 6% + (4% − 2%) = 8% (tính bằng USD, bỏ qua biến động tỷ giá — đã hedge). Chi phí/ lợi ích hedge phản ánh chênh lệch lãi suất (forward points).

Chính sáchMô tảPhù hợp
Passive hedgingHedge theo tỷ lệ cố định (ví dụ 100% hoặc 50%) quanh benchmarkKhách hàng nhạy rủi ro tiền tệ
DiscretionaryĐiều chỉnh trong dải theo quan điểmCó khả năng dự báo
ActiveTìm alpha từ tiền tệChuyên môn FX, chịu rủi ro
Currency overlayTách quản lý tiền tệ khỏi quản lý tài sảnDanh mục lớn, nhiều nước
  • Minimum-variance hedge ratio = hệ số hồi quy của lợi suất tài sản (quy đổi) theo lợi suất tiền tệ.
  • Chi phí hedge: forward points, spread, rollover, thanh khoản; tiền tệ lãi suất cao hơn → forward discount → chi phí khi hedge.
  • Rủi ro tiền tệ có thể đa dạng hoá: tương quan thấp giữa tiền tệ và tài sản trong một số thị trường; đôi khi hedge một phần là tối ưu.
  • Carry trade (vay tiền tệ lãi suất thấp, giữ lãi suất cao): lợi suất kỳ vọng dương nhưng rủi ro đuôi lớn.
  • Options: cho phép bảo vệ chiều bất lợi, giữ lại chiều có lợi; trả premium.

⚫ Lập luận mẫu trong bài thi (3 dòng)

Khuyến nghị: bán 30 hợp đồng futures để giảm beta từ 1,1 xuống 0,8.
Lý do: khách hàng hạ khẩu vị rủi ro ngắn hạn (IPS) nhưng muốn tránh bán cổ phiếu do chi phí thuế/ giao dịch.
Rủi ro còn lại: basis risk giữa futures và danh mục; tái cân bằng khi beta thay đổi.

⚠️ Sai lầm thường mắc

❌ Nhầm hướng futures khi điều chỉnh beta

Vì sao nguy hiểm: Mua thay vì bán.

Cách làm đúng: Giảm beta → bán.

❌ Quên hệ số nhân hợp đồng

Vì sao nguy hiểm: Sai số hợp đồng.

Cách làm đúng: Giá trị hợp đồng = giá × multiplier.

❌ Cho rằng collar luôn không tốn phí

Vì sao nguy hiểm: Phụ thuộc strike và vol.

Cách làm đúng: Premium bù trừ chỉ khi chọn đúng.

❌ Nhầm chi phí hedge với forward premium/ discount

Vì sao nguy hiểm: Sai dấu lợi ích.

Cách làm đúng: Theo CIRP và lãi suất.

❌ Dùng active share/ TE lẫn lộn

Vì sao nguy hiểm: Khác khái niệm.

Cách làm đúng: Active share = khác danh mục; TE = biến động chủ động.

❌ Bỏ qua basis risk

Vì sao nguy hiểm: Hedge không hoàn hảo.

Cách làm đúng: Nêu basis risk.

📌 Cần nhớ
  • Số futures = (β_T − β_S)/β_f × (V/giá trị hợp đồng).
  • Collar = long put + short call; giới hạn lỗ và lãi.
  • Hedged return ≈ local return + chênh lệch lãi suất (i_dom − i_foreign).
  • Core–satellite: lõi rẻ + vệ tinh chủ động.

🧩 Tự kiểm tra (bấm để xem đáp án)

1. Danh mục 100 triệu, β = 1,1; mục tiêu β = 0,8; hợp đồng 1 triệu β_f = 1. Số futures:
A. Mua 30
B. Bán 30
C. Bán 300
Đáp án: B. (0,8 − 1,1)/1 × 100 = −30 → bán 30.
2. Collar là:
A. Long call + short put
B. Long put + short call
C. Long straddle
Đáp án: B. Long put bảo vệ sàn; short call tài trợ.
3. Nhà đầu tư USD (4%) giữ tài sản EUR (2%), lợi suất nội tệ 6%, hedge hoàn toàn. Lợi suất USD xấp xỉ:
A. 6%
B. 8%
C. 4%
Đáp án: B. 6% + (4% − 2%) = 8%.
4. Active share cao nghĩa là:
A. Danh mục gần giống benchmark
B. Danh mục khác nhiều so với benchmark
C. Tracking error thấp chắc chắn
Đáp án: B. Đo mức khác biệt về trọng số.
5. Core–satellite thường gồm:
A. Toàn bộ chủ động
B. Lõi thụ động/ enhanced và vệ tinh chủ động
C. Toàn bộ derivatives
Đáp án: B. Lõi rẻ, vệ tinh tạo alpha.
6. Lợi ích chính của dùng futures để giảm beta thay vì bán cổ phiếu:
A. Không có rủi ro
B. Giảm chi phí giao dịch/ thuế và giữ danh mục
C. Tăng thuế
Đáp án: B. Linh hoạt, tiết kiệm chi phí.

🏋️ Bài tập thực hành

Bộ 3 bài overlay

(1) Tính futures để tăng beta từ 0,9 lên 1,2 cho danh mục 250 triệu; (2) thiết kế collar cho cổ phiếu 100 với sàn −8%, trần +12% bằng premium giả định; (3) chọn chính sách hedge cho quỹ nắm 40% tài sản nước ngoài.

📚 Tài nguyên học tập

✅ Tự đánh giá hoàn thành

  • Phân biệt chiến lược cổ phiếu
  • Tính futures điều chỉnh beta
  • Thiết kế collar
  • Ước tính chi phí hedge FX
  • Hoàn thành 3 bài overlay
Lưu ý quan trọng: CFA® và Chartered Financial Analyst® là nhãn hiệu của CFA Institute. Khoá này là tài liệu bổ trợ độc lập, không được CFA Institute bảo trợ hay liên kết, và không thay thế giáo trình chính thức, Learning Outcome Statements (LOS) và ngân hàng câu hỏi chính thức. Không ai có thể bảo đảm bạn đậu: kết quả phụ thuộc chủ yếu vào số giờ bạn tự học và luyện đề. Công thức, trọng số, định dạng thi, chương trình học và chính sách thay đổi hằng năm; hãy đối chiếu với thông tin mới nhất của CFA Institute. Mọi số liệu/công ty trong ví dụ là giả định; câu hỏi luyện tập do tác giả tự soạn, không phải đề thi thật.