CFA® Level I → III
Trang chủ / Phần 3 · Level I: Investments / Module 19
🏘️ Module 19 / 34 · 1 tuần Level I

Alternative Investments: Real estate, Private equity, Hedge funds, Commodities, Infrastructure, Digital assets

Đặc điểm của đầu tư thay thế, bất động sản (cap rate, NOI), private equity (cấu trúc GP/LP, phí, J-curve, MOIC/IRR), hedge fund (chiến lược, phí), hàng hoá (contango/backwardation, roll yield), hạ tầng, tài nguyên thiên nhiên và tài sản số.

REITPEHedge fundCommodities
📌 Vì sao module này quan trọng

Alternatives thiên về khái niệm và đặc điểm hơn tính toán: dễ lấy điểm nếu bạn biết cấu trúc phí, rủi ro thanh khoản và cách định giá. Chủ đề này cũng xuất hiện nhiều ở Level III (asset allocation).

🎯 Mục tiêu học tập

  • Mô tả đặc điểm chung: thanh khoản, thông tin, định giá, đòn bẩy
  • Định giá bất động sản bằng cap rate/ income approach
  • Giải thích cấu trúc phí và hiệu suất của PE/ hedge fund
  • Tính roll yield và tổng lợi suất hàng hoá
  • Nêu rủi ro của hạ tầng và tài sản số

🟢 Đặc điểm chung của alternative investments

  • Thanh khoản thấp hơn; định giá không thường xuyên và có thể bị smoothing (làm mịn) → đánh giá thấp rủi ro.
  • Cấu trúc phí cao, đòn bẩy, ít quy định hơn; due diligence kỹ lưỡng.
  • Lợi suất tương quan thấp với cổ phiếu/ trái phiếu → lợi ích đa dạng hoá, nhưng dữ liệu lịch sử thường bị thiên lệch (survivorship, backfill).
  • Phù hợp nhà đầu tư dài hạn, chấp nhận thanh khoản thấp.

🟡 Bất động sản

Direct capitalization: Value = NOI ÷ Cap rate Cap rate = NOI ÷ Value

NOI = 1.000.000; cap rate = 6,5% → giá trị = 15.384.615.

Cách định giáÝ tưởngDùng khi
Income approach (cap rate/ DCF)Giá trị = dòng thu nhập chiết khấuBất động sản cho thuê
Sales comparisonSo sánh giao dịch tương tựCó dữ liệu giao dịch
Cost approachChi phí thay thế − khấu hao + giá đấtCông trình mới, đặc thù
  • REIT: quỹ bất động sản niêm yết, thường phân phối phần lớn thu nhập; thanh khoản cao hơn BĐS trực tiếp.
  • Rủi ro: thanh khoản, đòn bẩy, chu kỳ lãi suất, vị trí.
  • NOI = thu nhập thuê − chi phí vận hành (không gồm khấu hao và lãi vay).

🔴 Private equity

LoạiMô tả
Venture capitalĐầu tư công ty khởi nghiệp; rủi ro cao, nhiều thất bại, vài thắng lớn
Leveraged buyout (LBO)Mua lại bằng nợ nhiều, cải thiện và bán lại
Growth equity, distressed, mezzanineCác chiến lược khác

Cấu trúc GP/ LP: LP góp vốn; GP quản lý, thu management fee (~2%/năm trên vốn cam kết hoặc đầu tư) và carried interest (~20% lợi nhuận, thường sau hurdle rate). Ví dụ đơn giản: LP đầu tư 100 và trả 10 phí → tổng 110; giá trị gộp thu về 180 → carry = 20% × (180 − 110) = 14 → LP nhận ròng 166; TVPI/MOIC = 166 ÷ 110 = 1,51x.

Đường cong J (J-curve): dòng tiền ròng tích luỹ của quỹ PE-111-63.8-16.331.378.812612.84.66.48.210NămTích luỹ (đơn vị cam kết)
Giai đoạn đầu âm do phí quản lý và đầu tư, khoản mục chưa trưởng thành; sau đó các khoản đầu tư đạt kết quả (exit) làm dòng tiền ròng chuyển dương.
  • Thước đo: IRR, TVPI (tổng giá trị/ vốn góp), DPI (đã phân phối/ vốn góp), RVPI (giá trị còn lại/ vốn góp).
  • Exit: IPO, bán cho chiến lược, secondary buyout, recapitalization.
  • Thanh khoản thấp: giam vốn nhiều năm; định giá theo NAV cập nhật theo kỳ.

🔴 Hedge funds và hàng hoá

Chiến lược hedge fundÝ tưởng
Equity long/shortMua cổ phiếu rẻ, bán khống cổ phiếu đắt
Event-drivenMerger arbitrage, distressed
Relative valueChênh lệch giá hợp lý giữa chứng khoán liên quan (fixed-income arbitrage, convertible arbitrage)
Global macroVị thế theo xu hướng vĩ mô
Multi-strategy / Fund of fundsKết hợp nhiều chiến lược

Phí: thường 2% quản lý + 20% hiệu suất, có hurdle rate và high-water mark (chỉ tính phí khi giá trị vượt đỉnh cũ). Rủi ro: đòn bẩy, thanh khoản, rủi ro mô hình, rủi ro nhà quản lý, minh bạch thấp.

Hàng hoá: tiếp cận qua futures (không giữ hàng). Contango: futures > spot (roll yield âm); backwardation: futures < spot (roll yield dương).

Tổng lợi suất hàng hoá (futures) = Spot return + Roll yield + Collateral yield

Ví dụ: spot 100, futures 1 năm 103 (contango). Nếu spot không đổi, futures hội tụ về spot nên bạn lỗ khoảng 3 khi cuốn (roll) hợp đồng → roll yield ≈ −3%; cộng lãi từ tài sản thế chấp (ví dụ T-bill 4%) → tổng ≈ +1%.

⚫ Hạ tầng, tài nguyên và tài sản số

  • Infrastructure: tài sản dài hạn (đường, điện, cảng), dòng tiền ổn định, liên quan lạm phát/ quy định; rủi ro chính trị, xây dựng, nhu cầu.
  • Natural resources (farmland, timberland): lợi suất từ thu hoạch và giá đất; lưu ý chu kỳ và lạm phát.
  • Digital assets: dựa trên blockchain/ sổ cái phân tán; đặc điểm: phi tập trung, biến động cao, định giá khó, rủi ro bảo mật/ pháp lý; token thanh toán, tiện ích, staking.
  • Trong phân bổ: dùng để đa dạng hoá, nhưng phải cân nhắc phí, thanh khoản và độ minh bạch.

⚠️ Sai lầm thường mắc

❌ Nghĩ lợi suất PE nhìn thấy đã ‘ròng’

Vì sao nguy hiểm: Phải trừ phí và carry.

Cách làm đúng: Dùng net IRR/ TVPI.

❌ Nhầm contango và backwardation

Vì sao nguy hiểm: Đảo dấu roll yield.

Cách làm đúng: Contango: roll yield âm.

❌ Tính NOI gồm khấu hao và lãi vay

Vì sao nguy hiểm: Sai giá trị.

Cách làm đúng: NOI trước khấu hao/ lãi vay.

❌ Bỏ qua thanh khoản thấp khi so sánh Sharpe

Vì sao nguy hiểm: Smoothing làm Sharpe ảo.

Cách làm đúng: Điều chỉnh/ unsmooth.

❌ Coi hedge fund luôn ‘phòng ngừa’

Vì sao nguy hiểm: Nhiều chiến lược dùng đòn bẩy, rủi ro cao.

Cách làm đúng: Xem chiến lược cụ thể.

❌ Không phân biệt J-curve với kết quả cuối

Vì sao nguy hiểm: Giai đoạn đầu âm là bình thường.

Cách làm đúng: Đánh giá theo vòng đời quỹ.

📌 Cần nhớ
  • Value = NOI/cap rate; PE có phí quản lý + carry, J-curve.
  • Contango → roll yield âm; backwardation → dương.
  • Hedge fund: phí 2/20, hurdle, high-water mark.
  • Alternatives: thanh khoản thấp, định giá không thường xuyên, đa dạng hoá.

🧩 Tự kiểm tra (bấm để xem đáp án)

1. NOI = 1.000.000, cap rate = 6,5%. Giá trị:
A. 650.000
B. 15.384.615
C. 6.500.000
Đáp án: B. NOI ÷ cap rate ≈ 15.384.615.
2. Thị trường futures ở contango thì roll yield cho nhà đầu tư giữ dài hạn:
A. Dương
B. Âm
C. Bằng 0
Đáp án: B. Cuốn hợp đồng từ giá cao về giá thấp hơn.
3. Carried interest của GP thường là:
A. Phí cố định theo quy mô quỹ
B. Phần lợi nhuận (khoảng 20%) thường sau hurdle rate
C. Phí giao dịch
Đáp án: B. Carry là phần chia lợi nhuận.
4. High-water mark nghĩa là:
A. Chỉ tính phí hiệu suất khi giá trị vượt đỉnh cũ
B. Giới hạn đòn bẩy
C. Lợi suất tối thiểu
Đáp án: A. Tránh tính phí lặp lại cho cùng khoản lãi.
5. J-curve của quỹ PE thể hiện:
A. Lợi suất không đổi
B. Dòng tiền ròng ban đầu âm rồi dương
C. Giảm liên tục
Đáp án: B. Giai đoạn đầu chịu phí và vốn đầu tư.
6. Một lý do khiến Sharpe của private real estate có thể bị phóng đại:
A. Appraisal smoothing
B. Thanh khoản cao
C. Định giá hằng ngày
Đáp án: A. Định giá thẩm định làm mịn biến động.

🏋️ Bài tập thực hành

So sánh 5 loại alternatives

Lập bảng: thanh khoản, phí, rủi ro, định giá, đa dạng hoá, vai trò trong danh mục. Tính một ví dụ NOI/cap rate, một ví dụ roll yield, một ví dụ PE TVPI.

📚 Tài nguyên học tập

✅ Tự đánh giá hoàn thành

  • Nắm đặc điểm chung
  • Tính cap rate/ giá trị BĐS
  • Hiểu phí PE/ hedge fund
  • Tính roll yield
  • Hoàn thành bảng so sánh
Lưu ý quan trọng: CFA® và Chartered Financial Analyst® là nhãn hiệu của CFA Institute. Khoá này là tài liệu bổ trợ độc lập, không được CFA Institute bảo trợ hay liên kết, và không thay thế giáo trình chính thức, Learning Outcome Statements (LOS) và ngân hàng câu hỏi chính thức. Không ai có thể bảo đảm bạn đậu: kết quả phụ thuộc chủ yếu vào số giờ bạn tự học và luyện đề. Công thức, trọng số, định dạng thi, chương trình học và chính sách thay đổi hằng năm; hãy đối chiếu với thông tin mới nhất của CFA Institute. Mọi số liệu/công ty trong ví dụ là giả định; câu hỏi luyện tập do tác giả tự soạn, không phải đề thi thật.